Showing posts with label ပညာေပးက႑. Show all posts
Showing posts with label ပညာေပးက႑. Show all posts

Wednesday, September 1, 2010

Friday, April 23, 2010

သဘာ၀ကပ္ေဘး ၾကိဳတင္ကာကြယ္ေရးနဲ႕ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္မ်ား လမ္းညႊန္

bousaie

ေပးပိုု႕လာသူ မိုုမိဂ်ိ ကိုု ေက်းဇူးတင္ပါသည္။

Read More...

Sunday, March 7, 2010

မုန္တိုင္း လာမလာ ၾကည့္ရေအာင္

မုန္တိုင္း ဆိုရင္ နာဂစ္ မုန္တိုင္း ျပီးကတည္းက ျမန္မာျပည္သူေတြ နားခါးတဲ့ စကား ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ မုန္တိုင္းကို ေၾကာက္လို႕ ခ်ည့္လဲ ေနလို႕ မျဖစ္။ မေၾကာက္ လို႕လဲ မျဖစ္မို႕ မလာခင္ ၾကိဳတင္ ျပင္ဆင္ ႏိုင္ဖို႕ မုန္တိုင္း သတင္း သတိေပးခ်က္ ေတြကို ဒီဆိုဒ္ ေတြက ျဂိဳလ္ တုေတြ ကေန ပို႕တဲ့ ပံုေတြကို တုိက္ရိုက္ ၾကည့္ျပီး သိႏိုင္ပါတယ္။ မုန္တိုင္းခ်ည့္ မဟုတ္ဘဲ ရာသီ ဥတု အပူခ်ိန္ ေတြကို ၾကည့္ရႈ ႏိုင္တာမို႕ အေျခအေန အရ ကိုယ္ဘယ္လို ေနထိုင္ သင့္တယ္ ဆိုတာ ကိုပါ ခ်င့္ခ်ိန္ ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ခုဆိုရင္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ေပၚမွာ ခရမ္းလြန္ ေရာင္ျခည္ က်ေရာက္ ႏံႈးက အလြန္အမင္း ျပင္းထန္ လို႕ ျပဆို ထားတဲ့ အတြက္ ေနေရာင္ေအာက္ ထြက္မိရင္ ေနေလာင္တာ၊ မ်က္စိနာ မ်က္လံုး ထိခိုက္တာ အေရျပား ကင္ဆာ စတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မနက္ ၁၀ နာရီ ကေန ညေန ၃နာရီၾကား မလိုအပ္ဘဲ အျပင္ ထြက္တာ၊ ကေလး သူငယ္မ်ား အျပင္ထြက္ ေဆာ့တာ ေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ျပီး လူၾကီးသူမ (သက္ၾကီး ရြယ္အို) မ်ား က်န္းမာေရးကို အထူး သတိထား တာေတြ လုပ္သင့္ ပါတယ္ရွင္။



သဘာ၀ေဘးဒဏ္ ခါးစည္းမခံဘဲ ၾကံ႕ၾကံ႕ခံ ရင္ဆိုင္ဖို႕ အတြက္ပါ။ "ၾကိဳတင္ ျပင္ဆင္ ေအာင္ပြဲ၀င္" ႏိုင္ၾကပါေစ။

မတူညီတဲ့ ျဂိဳလ္တု ၃လံုး ကေန ဖမ္းယူ လႊင့္ထုတ္တဲ့ ပံုရိပ္ေပၚ အေျခခံ ထားတဲ့ သတင္းေတြ ျဖစ္တာမို႕ ႏိႈင္းယွဥ္ ဖတ္ရႈရင္ျဖင့္ ခိုင္လံု တိက် တယ္လို ့ စိတ္ခ် ႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္က ပံုမ်ားကိုႏွိပ္ရင္ သက္ဆိုင္ရာ website ေတြမွာ လတ္တေလာ မိုးေလ၀သ သတင္း ေတြကို အခ်ိန္နဲ႕ တေျပးညီ သိရွိႏိုင္ပါတယ္။
http://www.accuweather.com/world-index-forecast.asp?partner=accuweather&traveler=0&loccode=ASI|MM|BM014|YANGON|




http://www.intellicast.com/Local/Weather.aspx?location=BMXX0004




http://www.weather.com/maps/geography/asia/indiasatellite_large_animated.html



http://www.nea.gov.sg/cms/mss/aseangif/satanimate.html

Read More...

Tuesday, September 30, 2008

စက္တင္ဘာ ၁၆ရက္:အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အိုဇုန္းလႊာ ကာကြယ္ေရးေန႕

ေရးထားတာ ၾကာလွၿပီ ျဖစ္ေပမယ့္ အင္တာနက္ေရွ႕ မေရာက္ႏိုင္ မဘေလာ့ႏိုင္တာမို႕ ခုမွ တင္ေပးလိုက္ရပါတယ္။

ကမၻာ့ က်န္း မာေရး အဖြဲ႕ၾကီး (WHO) နဲ႕ ကမၻာ ကုလသမဂၢ့ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ အစီအစဥ္ (UNEP) တို႕က 2008 အတြက္ ေဆာင္ပုဒ္ကို “ကေလးသူငယ္ က်န္းမာေရး၊ အိုဇုန္းလႊာကို ကာကြယ္ေပး” လို႕ သတ္မွတ္ ခဲ့ၾက ပါတယ္။

အုိဇုန္း ဓာတ္ေငြ႕ဟာ ကမၻာ့ေလထု အလႊာၾကီး ေလးလႊာ ထဲက ဒုတိယ အျမင့္ဆံုး အလႊာ ျဖစ္တဲ့ ေျမ ျပင္ အထက္ မိုင္ ၃၀ေက်ာ္ အျမင့္က စထရာတို စဖီးယား အလႊာမွာ သဘာ၀ အတိုင္း တည္ရွိေနတဲ့ အျပာေရာင္ ဓာတ္ေငြ႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေလထု အလႊာထဲမွာ တကမၻာ လံုးက အိုဇုန္း အားလံုးရဲ႕ ၉၀% ရွိေနတာပါ။ အိုဇုန္း ဓာတ္ေငြ႕ဟာ ေနေရာင္ျခည္က လာတဲ့ ခရမ္းလြန္ ေရာင္ျခည္ေတြ ကမၻာ ေျမေပၚ က်ေရာက္မႈ နည္းေအာင္္ စုပ္ယူၿပီး အကာအကြယ္ ေပးထား ပါတယ္။

ဒီခရမး္လြန္ေရာင္ျခည္ေတြသာ ေျမေပၚကို တိုက္ရိုက္ က်ေရာက္ ခဲ့ရင္ တကမၻာလံုး ကပ္ဆိုက္ သြားႏိုင္ ပါတယ္။ လူ႕အေရျပား ကင္ဆာ ေရာဂါ၊ မ်က္စိ တိမ္စြဲျခင္းနဲ႕ မ်က္ၾကည္လႊာ ကင္ဆာ၊ ကို္ယ္ခံအား ပ်က္စီးျခင္း၊ ငွက္ဖ်ားနဲ႕ တျခား ကူးစက္ ေရာဂါ ေတြကို ပိုဆိုး ေစႏိုင္တယ္။ အပင္ေတြကို ညိႈးေျခာက္ ေသဆံုး ေစႏိုင္လို႕ အစားအစာ ကြင္းဆက္ေတြ ျပတ္သြား ေစႏိုင္တယ္။ တိရစၦာန္ေတြ အေပၚ သက္ ေရာက္မႈက ပိုဆိုးလြန္းလို႕ မွန္းလို႕ေတာင္ မရႏိုင္ဘူးလို႕ ဆိုပါတယ္။ နယူးေယာက္ အေရျပားကင္ဆာ ေဖာင္ေဒးရွင္းရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္ အရ အေမရိကန္ ၅ေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ႏံႈး၊ ေကာ့ေကးရွန္း လူမ်ိဳး ၃ေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ႏံႈးဟာ အေရျပား ကင္ဆာ ျဖစ္ပြား ေနၾကတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးေတြ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ ေပးတာ အိုဇုန္းလႊာပါ။

ဒီအိုဇုန္းလႊာကို ပ်က္စီးေစတာ ကေတာ့ ဖန္လံုအိမ္ ဓာတ္ေငြ႕မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဖန္လံုအိမ္ ဓာတ္ေငြ႕ ေတြဟာ စက္ရံုေတြ၊ အင္ဂ်င္က် ေနတဲ့ ကားေတြ၊ ေရခဲေသတၱာနဲ႕ ေလေအးေပးစက္ ေတြ စတဲ့ ပစၥည္း ေတြကေန ထြက္ပါတယ္။ သဘာ၀ အတိုင္း ထြက္တဲ့ ဖန္လံုအိမ္ ဓာတ္ေငြ႕ဟာ ကမၻာ့ ေလထုရဲ႕ ၁၈% သာ ရွိၿပီး က်န္တဲ့ ၈၂% ကေတာ့ လူသားေတြ ဖန္တီးလို႕ ထြက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွာ ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္ေငြ႕ေတြ ေလထုထဲ ျပန္႕ၿပီး ၉၉%ကေတာ့ အိုဇုန္းလႊာရွိတဲ့ ေလထုထဲ သြားစုတာကို သုေတသနလုပ္ရင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ ၁၉၈၄ မွာေတာ့ အႏၱာတိက တိုက္ေပၚမွာ အိုဇုန္းလႊာ အေပါက္ ၾကီးကို စတင္ ေတြ႕ရွိၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အိုဇုန္းလႊာ ေပါက္ျပဲမႈေၾကာင့္ ဒီတိုက္ၾကီး တခုတည္းကို ၿခိမ္းေျခာက္ ေနတာ မဟုတ္ဘဲ ကမၻာ့ ေရခ်ိဳ ပမာဏ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၇၀% ကိုသိုေလွာင္ ထားတဲ့ ဒီေရခဲ ျပင္ၾကီး ဟာ တႏွစ္ကို ၃၆ ကုဗမိုင္ႏႈံးနဲ႕ အရည္ေပ်ာ္ ေနခဲ့တာေၾကာင့္ တကမၻာလံုးက စိုးရိမ္ ေနၾကပါၿပီ။



ဒါေၾကာင့္ စက္တင္ဘာ ၁၆ရက္ကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အိုဇုန္းလႊာ ကာကြယ္ေရးေန႕အျဖစ္ 1994 ခုႏွစ္မွာ စတင္ သတ္မွတ္ၿပီး 1995 ခုႏွစ္က စတင္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ က်င္းပ ခဲ့ပါတယ္။ ေနေရာင္ေအာက္မွာ ကစားေလ့ ရွိတဲ့ ကေလးမ်ားကိုလဲ အိုဇုန္းလႊာနဲ႕ က်န္းမာေရးအတြက္ ပညာေပး အစီအစဥ္ အေနနဲ႕ ဂိမ္းကစားနည္းနဲ႕ ကာတြန္းဇာတ္လမ္း မ်ားကို ဖန္တီး ေပးထား ခဲ့ပါတယ္။ အိုဇုန္းလႊာ ကာကြယ္ေရး ၾကိဳးစားၾကသူ မ်ားကိုလဲ ႏွစ္စဥ္ ဆုမ်ား ေပးအပ္ ခဲ့ပါတယ္။ ဆုေတြထဲမွာ အျမင့္ဆံုး ကေတာ့ ကမၻာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘယ္လ္ဆု ျဖစ္ၿပီး အိုဇုန္းလႊာ ထိန္းသိမ္းေရး လံႈ႕ေဆာ္ခဲ့သူ အေမရိကန္ ဒုသမတ ေဟာင္း အယ္လ္ဂိုးက ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာ ဒီဆုကို ရရွိ သြားခဲ့ ပါတယ္။

အိုဇုန္းလႊာဟာ ေနေရာင္ျခည္က လာတဲ့ ခရမး္လြန္ ေရာင္ျခည္ UVA, UVB နဲ႕ UVC သံုးမ်ိဳး ထဲက UVC ကို လံုး၀ မက်ေရာက္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးထားပါတယ္။ UVA ဟာ မနက္ခင္းနဲ႕ ညေန ေန၀င္ရိုးရီ အခ်ိန္မွာ ကမၻာေျမေပၚ က်ေရာက္ပါတယ္။ UVB ကေတာ့ မနက္ ဆယ္နာရီ ေလာက္ကေန ညေန ၄နာရီ ေလာက္အထိ အခ်ိန္ၾကားမွ က်ေရာက္ပါတယ္။ UVB ဟာ UVA ထက္ လိႈင္းတိုၿပီး ေရာင္ျခည္ ျပင္းအား ပိုမ်ားတာမို႕ အေရျပားကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏိုင္စြမ္း ပိုမ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အႏၱာတိက တိုက္နဲ႕ အနီးဆံုး ၾသစေၾတးလ် ႏိုင္ငံမွာ မနက္ ဆယ္နာရီ ကေန ေန႕လယ္ ႏွစ္နာ၇ီ ၾကားကို Dead Hour လို႕ သတ္မွတ္ၿပီး ေန႕ခင္း အျပင္မထြက္ဖုိ႕ ႏိႈးေဆာ္ ယူရတဲ့ အထိပါပဲရွင္။







Read More...

Wednesday, September 10, 2008

သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဟာ ကၽြန္မတို႕နဲ႕ သက္ဆိုင္သလား

ခ်င္းမိုင္ တကၠသိုလ္ အင္တာေနရွင္နယ္ စင္တာမွာ ေဟာ ေျပာ ေပးျဖစ္ခဲ့တဲ့ စာတမ္း ေလးပါ။ ဒီဘာသာရပ္ အေၾကာင္း လံုး၀ ၾကားဖူးနား၀ မရွိေသး သူမ်ား နားလည္ေအာင္ လြယ္ကူေအာင္ စီစဥ္ ေဟာေျပာ ခဲ့ရ ပါတယ္။ ခက္တာက ကၽြန္မရဲ႕ အားနည္းခ်က္က အဂၤလိပ္စကား အားသာ ေနတာပါပဲ... ဘာသာရပ္ ဆိုင္ရာ ေ၀ါဟာရ ေတြကို ျမန္မာမႈ ျပဳရတာ ၂ပတ္ ၾကာပါတယ္။ ခု slide မွာလဲ တစ္ခ်ပ္ကို ဆယ္မိနစ္ ေက်ာ္ ၾကာ အက်ယ္ခ်ဲ႕ ျပန္ရွင္းျပ ရပါတယ္။ တက္ေရာက္သူ မ်ားရဲ႕ စိတ္ပါ ၀င္စားစြာ ေဆြးေႏြးမႈ ေၾကာင့္ တေနကုန္ ခဲ့ရ ေပမယ့္ ကိုယ္ေပးခ်င္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ သူတို႕ ေသခ်ာ ရသြားတာမို႕ ေအာင္ျမင္ ခဲ့တယ္လို႕ ယူဆၿပီး ပီတိ ျဖစ္ရ ပါတယ္။ အေသးစိတ္ ရွင္းျပခ်က္ ေတြကို ပို႕စ္ အျဖစ္ ဆက္ တင္ ေပးပါ့မယ္။ ကၽြန္မရ႕ဲ စာတမ္းကို မျပဳမျပင္ဘဲ ဘယ္သူမဆို လြတ္လပ္စြာ ဆက္လက္ ျဖန္႕ေ၀ ႏိုင္ပါတယ္။ ဟဲဟဲ.. အဲဒီအခ်ိန္ တုန္းက ဒီ ေဟာေျပာပြဲ စီစဥ္သူေရာ ကၽြန္မပါ ပတ္စ္ပို႕ အတုနဲ႕ ေနပါတယ္လို႕ သံရံုးနဲ႕ အစိုးရရံုးေတြကို လိမ္ အတိုင္ ခံရလို႕ ေျဖရွင္း လိုက္ရတာေလး ကေတာ့ အမွတ္တရ ပါပဲ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက ေျပာဖူး တယ္ေလ။ ျမန္မာျပည္ဟာတဲ့ အမ်ားအကိ်ဳး ေဆာင္ တဲ့ သူတစ္ေယာက္ အတြက္ ေနရာေကာင္း မဟုတ္ဘူး တဲ့။ အဲဒီ အမ်ားအက်ိဳးေဆာင္သူ ေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္နဲ႕ နာမည္ၾကီး လာၿပီ ဆိုရင္ ၃ႏွစ္ေလာက္ပဲ ခံတယ္တဲ့။ သူကိုယ္တိုင္ ကေတာ့ တစ္ႏွစ္ေလာက္ပဲ မွန္းထားတယ္တဲ့။ ဒီစကားေလး ေျပာၿပီး ၃လ အၾကာမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း လုပ္ၾကံ ခံခဲ့ ရပါတယ္။ ကၽြန္မလဲ ကၽြန္မရဲ႕ လူမႈေရး လုပ္သက္ကို ျပန္တြက္ ၾကည့္ေန မိတယ္ရွင့္.. ဒါေပမယ့္ေလ.. ပန္းေလး တပြင့္စာေလာက္ေတာ့ သတၱိ ရွိတဲ့ ကၽြန္မက ဒီေရွ႕ေလွ်ာက္ နယ္လွည့္ ေဟာေျပာပြဲ ဆက္ေတာ့မွာ ဆိုေတာ့ ဘေလာ့ေပၚ ပို႕စ္တင္ႏံႈး ေႏွးမယ္ ထင္တယ္ရွင့္။ ဒါေပမယ့္ ခရီးသြား အေတြ႕အၾကံဳ ပို႕စ္ေတြေတာ့ အသစ္ေတြ မ်ားၾကီး တင္ေပးျဖစ္မွာ ေသခ်ာပါတယ္။ ေတာင္ပတ္လည္နဲ႕ ညိဳတဲ့ျမိဳ႕ လို႕ စာဆို ရွင္ျငိမ္းမယ္ စပ္ဆို ခဲ့တဲ့ ဇင္းမယ္အေၾကာင္းလဲ မၾကာမီ လာမည္ ေမွ်ာ္ …. ေပါ့ေနာ္။

Read this document on Scribd: Map Foundation Presentation 001



Read More...

Thursday, August 28, 2008

Happiness is a Voyage

အီးေမးလ္ ထဲက ရတာေလးပါ။ ၾကိဳက္လြန္းလို႕ မွ်ေ၀ ပါတယ္။

Read this document on Scribd: Happinessisavoyage

Read More...

ခ်မ္းသာတဲ့ ႏိုင္ငံေတြနဲ႕ ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံေတြၾကားက ကြာျခားခ်က္

Read this document on Scribd: First World

Read More...

Monday, August 25, 2008

ျမန္မာ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွ လက္ကိုင္ဖုန္း အသံုးျပဳ ရာဇ၀တ္ မႈမ်ား

စိတ္ထဲ အခ်ဥ္ေပါက္ ေနတာ ေတာ္ေတာ္ ၾကာပါၿပီ။ ခိုင္လံုတဲ့ သက္ေသမ်ား မစံုေသးလို႕ ေအာင့္ထားတာ ၾကာေပါ့။ ခုေတာ့ လာေလေရာ့။
ကၽြန္မတို႕ ဇနီးေမာင္ႏွံ ဒီကိစၥနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ ေႏွာင့္ယွက္ ခံေနရတာ ၂ႏွစ္ေက်ာ္ ပါၿပီ။ လက္ကိုင္ဖုန္းက တစ္ မိနစ္ျခား တစ္ခါ တူခနဲ ျမည္ေနတာ ဆယ့္ငါးမိနစ္ျခား တစ္ခါ ကရစ္ခနဲ သံရွည္ ဆြဲေနတာ၊ ဘယ္လက္ကိုင္ဖုန္း၊ လိုင္းဖုန္း ကိုမွ forward call မလုပ္ထားဘဲ လင္မယားခ်င္း ဖုန္းေခၚတာ ျဖစ္ေစ၊ အျပင္ကို ဖုန္းေခၚတာ ျဖစ္ေစ မွာ “သင့္ ေခၚဆိုမႈကို တျခား ဖုန္းနံပါတ္ တစ္ခုထဲ forward လုပ္ေပး ေနပါတယ္” ဆိုတဲ့ သတိေပးခ်က္ ထြက္ လာတာ စသျဖင့္ မသကၤာ ျဖစ္လို႕ ဖုန္းနံပါတ္ ေျပာင္းတာ ခဏခဏ ပါ။ ကုန္ကုန္ ေျပာရရင္ ေတာ့ ကၽြန္မက လမ္းထြက္ရင္ ဘယ္ေတာ့မွ ပစၥည္း မေပ်ာက္၊ ခါးပိုက္ႏိႈက္ မခံရ သမွ် အိမ္ထဲမွာ ဆိုရင္ေတာ့ ေတြ႕ကရာ ေနရာ မွာ ဖုန္းကို ေကာက္တင္ ထားတတ္ ပါတယ္။ ဖုန္း ေပ်ာက္လို႕ ရွာရမွာ ပ်င္းတဲ့ အတြက္ လိုင္းဖုန္း ကေန လက္ ကိုင္ဖုန္း ကို လွမ္းေခၚၿပီး missed call လုပ္ပါတယ္။ အသံၾကားတဲ့ ေနရာမွာ ဖုန္း ရွိတာ ေသခ်ာတာေပါ့။ မပိုင္ ဘူးလား။ အဲ.. တခါေတာ့ ကိုယ့္မ်က္စိ ေရွ႕တင္ ျမည္ေနတဲ့ လက္ကိုင္ဖုန္းေၾကာင့္ လိုင္းဖုန္းကို ခ်ခါနီး တဖက္ က မိန္းမ အသံနဲ႕ ဖုန္းထူး လာပါ ေလေရာ.. ဟာဟ… လင္မယား ၂ေယာက္သား မ်က္လံုး အျပဴးသားနဲ႕ အသံ မထြက္ ႏိုင္ဘဲ လက္ကိုင္ဖုန္းကို တစ္ေယာက္ တလွည့္ နားေထာင္ ၾကည့္ရင္း မ်က္စိ မွိတ္ျပၿပီး စပီကာ ဖြင့္လို႕ ကၽြန္မက စကားေျပာ ပါတယ္… ဟဲဟဲ … ဘယ္သူ႕ စနက္ ထင္ပါသလဲ… ဘယ္လို ေျပာမယ္ ထင္လဲဟင္

ေနာက္တၾကိမ္က ကၽြန္မရဲ႕ ဟန္းဖုန္းကို ေခၚတာပါ။ ဒီနံပါတ္ကို ေခၚတာက် ေယာက္်ားရွင့္… ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ ကၽြန္မက ဖုန္းနားေထာင္ရ သိပ္ ပ်င္းေၾကာ ထူပါတယ္။ ကၽြန္မဖုန္း ျဖစ္ေနေစဦး.. အနားမွာ အမိ်ဳးသား ရွိေနရင္ သူ႕ကိုပဲ ကိုင္ခိုင္းပါတယ္။ ေျပာခ်င္စိတ္ ရွိမွ ကၽြန္မက လက္လွမ္းယူပါတယ္။ ဗိုလ္က်တယ္လို႕ အမ်ိဳးသားက ေျပာလာရင္ ရီျဖဲျဖဲနဲ႕ ေျပာင္ျပဆဲပါ။ ဖုန္းထဲက လူက “ကိုယ္ သီဟေလ” တဲ့.. အဟ.. ကၽြန္မရဲ႕ သူငယ္ခ်င္း နာမည္ထဲ သီဟ ဆုိတာ မရွိပါ။ သီသီ ဆိုရင္ေတာ့ နီးစပ္မည္။ နံပါတ္က လင္မယား ႏွစ္ေယာက္လံုး မသိတဲ့ နံပါတ္။ ေနာက္တစ္ခုက ကၽြန္မရဲ႕ သူငယ္ခ်င္း ေယာက္်ားေလးမ်ား အားလံုးနဲ႕ ကၽြန္မရဲ႕ အမ်ိဳးသားကို မိတ္ ဆက္ ေပးထားသည္မို႕ ကၽြန္မ ပံုမွန္ ခ်တ္တင္ ထိုင္ေနက် လူ ၂၅၀ေက်ာ္ ထဲက ေယာက္်ား ၁၀၀ ေက်ာ္လံုးနဲ႕ အမ်ိဳးသားနဲ႕ပါ ခ်တ္တင္ ထိုင္ေနက်ပါ။ ႏွစ္ေယာက္လံုးရဲ႕ အီးေမးလ္ကို ၾကံဳသူက ေကာက္စစ္ ေပးသလို ဖုန္း ကိုလဲ ကိုင္ခ်င္တဲ့ လက္ကိုင္ဖုန္းကို ကိုင္ခ်င္သလို လင္မယား ႏွစ္ေယာက္သား တူတူ တလွည့္စီ ကိုင္ေနတာမို႕ ဒီ၂ေယာက္ၾကားမွာ ဘာလွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္မွ မရွိ။ စပီကာ ဖြင့္ၿပီး ဖုန္းကိုင္တာမို႕ ဘယ္က သီဟလဲလို႕ ကၽြန္မ ျပန္ ေမး ေနတုန္း “ကိုယ့္ကို ျပန္ေခၚ” ဆိုၿပီး ဖုန္းခ် သြားေလသည္။ တင္စီးပ။ “ေခါက္ထားလိုက္” လို႕ အမ်ိဳးသားက ေျပာၿပီး ၂ေယာက္သား ဂိမ္းဆက္ ကစားၾကသည္။ ခဏ ေနေတာ့ ဖုန္း message ေတြ လွိမ့္၀င္ လာပါေရာ။ ဟားဟား။ ဆက္ေခါက္ ထားၿပီး ဆက္ ဂိမ္းေဆာ့ ေနၾကသည္။ ခဏေနေတာ့ ဖုန္းထပ္ ဆက္လာ ျပန္သည္။ ဒီ တခါေတာ့ အမ်ိဳးသားက ေကာက္ကိုင္ပါသည္။ ဂိမ္းေဆာ့ ရတာ ဇိမ္ပ်က္လို႕ စိတ္တို ေနပါၿပီ။

“ဘယ္ကေကာင္လဲကြာ၊ နားလည္မႈ မရွိဘူးလား ညသန္းေခါင္ေက်ာ္ေနၿပီ” လို႕ ၾကိမ္းလႊတ္ေတာ့ “မင့္ဦးေလး” လို႕ ေျပာၿပီး ဖုနး္ခ် သြားပါသည္။ ေနာက္ထပ္ ဖုန္းျပန္ မဆက္ေပမယ့္ လင္မယား ၂ေယာက္ တူတူ သံုးေသာ အီးေမးလ္ထဲ အီစီကလီ ေမးလ္ေတြ သီဟ နာမည္နဲ႕ တေလွၾကီး ၀င္လာ ေလသည္။ ဒီေမးလ္ လိပ္စာနဲ႕ ဒီဖုန္း နံပါတ္ကို သိေသာ လူထဲမွာ ဒီလို ေႏွာင့္ယွက္ ခ်င္စိတ္ ရွိေသာ၊ မင္းတို႕ကို စီးပြားပ်က္ေအာင္ လင္မယား ကြဲေအာင္ လုပ္ျပမယ္လို႕ ၾကိမ္းေမာင္း ဖူးေသာ လူတစ္ဦးသာ ရွိပါသည္။ ထိုညက လင္မယား ၂ေယာက္လံုး Red Alert II ကို ေရႊတံဆိပ္နဲ႕ ႏိုင္ပါသည္။ ဂိမ္းေဆာ့လို႕ ေကာင္းလုိက္သည့္ ျဖစ္ခ်င္း..

ကိုဘလာေဂါက္ ဘန္ေကာက္ကို လာတုန္းက အမ်ိဳးသားနဲ႕ အတူ ရွိေနစဥ္ အျပင္ ေရာက္ေနတဲ့ ကၽြန္မက အမ်ိဳးသားထံ ဖုန္းဆက္ ပါ တယ္။ မိန္းမ သံ ေနာက္ကေန ၾကားေန ရပါတယ္။ အပီအျပင္ ညဳေန တာပါ။ ဒါနဲ႕ ကိုဘလာေဂါက္နဲ႕ ခ်က္ခ်င္း ဖုနး္ ေျပာေတာ့ ဘာ ေနာက္ခံ အသံမွ ရွိမေန ပါဘူး။ သူတို႕ ၂ေယာက္က အတူ တူ ရွိေန ပါတယ္။ ရီရသားေနာ္။ ဒါနဲ႕ အမိ်ဳးသားရဲ႕ ဖုနး္ကို ျပန္ေခၚေတာ့ ညဳတုတု မိန္းမသံက ထြက္ေနဆဲ.. လက္ကိုင္ဖုန္းကို ကိုဘလာေဂါက္ထံ လက္ဆင့္ကမ္းဖို႕ အမ်ိဳးသားကို ေျပာၿပီး ကိုဘလာေဂါက္နဲ႕ ဆက္ေျပာ ပါတယ္... ၿပီးေတာ့ ကိုဘလာေဂါက္က အမ်ိဳးသားကို လက္ကိုင္ဖုန္းကို ျပန္ လက္ဆင့္ ကမ္းလိုက္ ပါတယ္။ ဒီေလာက္ဆုိ ခိုင္လံု ၿပီေလ။ "ေယာက္်ားေရ.. မိန္းမ အျပင္ သြား ေနတုန္း ေယာက္်ားကို ျပဳစုဖို႕ ငွားေပး ထားတဲ့ မိန္းမက အျပဳစု ေကာင္းရဲ႕ လား။ မေကာင္းရင္ ျဖဳတ္ပစ္ၿပီး ေနာက္တစ္ေယာက္ အသစ္ ခန္႕လုိက္ေနာ္" လို႕ အေငၚတူး ေျပာလိုက္ေတာ့ ခ်က္ခ်င္း မိန္းမ သံ တိတ္သြား ပါ ေရာ။ လက္ကိုင္ဖုန္း လိုင္းခ်င္း ပူးတာ ဆိုရင္ ဒီလို အသံ ခ်က္ခ်င္း တိတ္စရာ အေၾကာင္း မရွိ ပါဘူး။ အမ်ိဳးသား ခမ်ာ ကၽြန္မ ဘာသံ ၾကားေနတယ္ ဆုိတာ မသိရွာလို႕ အူေၾကာင္ေၾကာင္ နဲ႕ေလ။ ကၽြန္မ ဒီလို checking လိုက္ေနတယ္ ဆုိတာ ကိုလဲ ကိုဘလာေဂါက္ေရာ အမ်ိဳးသားပါ မသိလိုက္ ပါဘူး။ ေနာက္မွ ျပန္ေျပာ ျပရ ပါတယ္။ လာလည္ သြားတာ ေက်းဇူးပါ ကိုဘလာေဂါက္ေရ… ခင္ဗ်ား တစ္ ေယာက္လံုး အနားမွာ သက္ေသ ရွိေန ေပလို႕ပဲဗ်ိဳ႕။ အဲဒီ အခ်ိန္ "နင့္ေယာက္်ားဆီ ဖုန္းဆက္တာ ေနာက္က မိန္းမသံ ၾကားရသဟ"လို႕ လာေျပာ ေနတဲ့ အနားက သူငယ္ခ်င္းမ်ား တခါတည္း သံသယ ရွင္းသြားလို႕ပါ။ စပီကာ ဖြင့္ၿပီး ေျပာသေလ။ ကိုယ့္ေယာက္်ား အေၾကာင္း ေတာ့ ကိုယ္သိတာေပါ့ေနာ။ ကိုယ္သိရံုနဲ႕ မၿပီး၊ သူမ်ား သံသယ ရွင္းဖို႕လဲ လိုေသးတာကိုး။

ဖုန္းေခၚခ မတတ္ႏုိင္လို႕ ကၽြန္မတို႕ simcard ကို ပြားယူ ခိုးသံုး တာလားလို႕ သနားမိလို႕ ျပသနာ မလုပ္ဘဲ ဖုန္းကဒ္ထဲ က်န္သမွ် ေငြ ကုန္ရင္ နံပါတ္ အသစ္ ေျပာင္းမယ္လို႕ ဆံုးျဖတ္ၿပီး အေရးမၾကီးတဲ့ ေခၚဆိုမႈမ်ား အတြက္ အဲဒီ နံပါတ္ကို ဆက္သံုး ပါတယ္။ ဟဲဟဲ.. ပိုက္ပိုက္ ျဖည့္ေပးသဗ်… သက္တမ္း မကုန္ ေစခ်င္ဘူး ထင္ပါ့။ ဒါမွ ဆက္လက္ ခိုးနားေထာင္လို႕ ရမယ္ ထင္ပံု ရတယ္။

ဒီလို လုပ္လို႕ ရရိုးလားလို႕ သိခ်င္စိတ္ ျပင္းျပ လာတာနဲ႕ ဆက္သြယ္ေရး ကုမၸဏီ မ်ားမွာ လုပ္ေနတဲ့ သူငယ္ ခ်င္း ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားနဲ႕ ျမန္မာ မ်ားထံ စနည္း နာပါတယ္။ ဟုတ္ကဲ့။ ျမန္မာျပည္ထဲက ေက်းဇူးရွင္ အဖ်က္ သမား က သူ႕၀န္ထမ္းကို Thai Telecom မွာ အလုပ္၀င္ခိုင္း ထားပါသတဲ့။ တာေမြ ပလာဇာ ေအာက္က ကုလားဆိုင္မွာ simcard ေကာ္ပီ ပြားတာ တစ္ခ်ပ္မွ က်ပ္ တစ္ေသာင္းသာ ေပးရၿပီး ေန႕ခ်င္းၿပီး ပါတယ္တဲ့။ အဲဒီ ဘိုးေတာ္ကို ဘန္ေကာက္ ေခၚလာၿပီး ပြားခိုင္းရင္ အဲဒီ ဘိုးေတာ္က ေပ်ာ္ေပ်ာ္ၾကီးလုပ္ေပးမွာ ေသခ်ာ သပ။ ဒီလိုနဲ႕ ဆက္ၿပီး တမင္သက္သက္ မဟုတ္ေပမယ့္ ခရီးသြား ဟန္လႊဲ ၾကံဳလို႕ စပ္စုရင္း ေမးရင္း ျမန္းရင္း သိလာ သမွ်ကို ဘေလာ့ဖတ္သူ မ်ားနဲ႕ ေဘာ္ေဘာ္ မ်ားကို ေ၀မွ် ပါမယ္။

ပထမဆံုး ဖုန္းကုမၸဏီမ်ားရ႕ဲ ဆက္သြယ္ေရး ကြန္ယက္မ်ား အလုပ္လုပ္ပံုကို ေျပာပါမယ္။ ဒုတိယ အေနနဲ႕ sim card ေခၚ လက္ကိုင္ဖုန္းမ်ား ဆက္သြယ္ အသံုးျပဳ ႏိုင္တဲ့ ဆားကစ္ ျပားေလးမ်ားရဲ႕ အလုပ္လုပ္ပံုကို ေျပာပါ မယ္။ တတိယ အေနနဲ႕ ဘယ္လို ဘယ္ပံု နံပါတ္ ခိုးယူ ပံုတူပြားတယ္ ဆုိတာ ေျပာပါမယ္။ ေနာက္ဆံုး အေနနဲ႕ ျမန္မာ ႏိုင္ငံက ယုဇန ပလာဇာနဲ႕ တာေမြ ပလာဇာ ေအာက္ရယ္၊ ထိုင္းႏိုင္ငံက MBK Shopping Mall က Myanmar Corner နဲ႕ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္း ျမန္မာ အမ်ားဆံုး တည္ရွိရာ မဟာခ်ိဳင္မွာ အေျခစိုက္တဲ့ ျမန္မာ စစ္တပ္၊ ဆက္သြယ္ေရး တပ္က စစ္ေျပးေဟာင္း ဆိုသူမ်ား ထူေထာင္ ထားတဲ့ လက္ကိုင္ဖုန္းက simcard မ်ား ပံုတူကူး ပြားယူ ေႏွာင့္ယွက္ စီးပြားျဖစ္ ေနၾကပံုမ်ားကို တင္ျပ ပါမယ္။
(ဆက္လက္ တင္ျပ ပါဦးမည္)


Read More...

Monday, August 11, 2008

ျမိဳ႕ရန္ကုန္ ေျပာင္ကတံုးကို ေသွ်ာင္ထံုးစို႕လား (ေနာက္ဆံုးပိုင္း)


အမႈန္မ်ား Particulate Matter (PM10 and PM2.5)

အမႈန္မ်ား ဆိုတာ ေလထု ထဲမွာ ေတြ႕ရသမွ် အမႈန္ေလးမ်ား ျဖစ္ၿပီး ဖုန္မႈန္႕၊ အမိႈက္မႈန္႕၊ မီးခိုး၊ အရည္စက္ ကေလးမ်ား (ေရခိုး ေရေငြ႕ မဟုတ္ေသာ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ေၾကာင့္ အရည္ေပ်ာ္ကာ အရည္မႈန္စက္ ေလးမ်ား ျဖစ္လာေသာ)၊ ဂ်ိဳးကပ္မႈ တခုခု ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚ လာေသာ ကာဗြန္မႈန္႕ ကဲ့သို႕ မိႈင္းမ်ားမွ ျဖစ္လာေသာ အမႈန္မ်ား စသည္တို႕ ပါ၀င္ ႏိုင္ပါသည္။ ဒီလို အမႈန္တိုင္းသည္ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ အသက္ရႈရာတြင္ နာက်င္ ခက္ခဲျခင္းနဲ႕ ပန္းနာ ရင္ၾကပ္ တို႕ကို ျဖစ္ေပၚ ေစႏိုင္ ပါသည္။ အခ်င္း ၂.၅ မိုက္ခရို မီတာ ရွိေသာ အမႈန္ မ်ားကို PM 2.5 ဟု ေခၚၿပီး အခ်င္း ၂.၅ ကေန တစ္ဆယ္ ထိ ရွိေသာ အမႈန္ မ်ားကို PM10 ဟု ေခၚပါသည္။ ထိုအမႈန္မ်ားမွာ စက္ရံုမီးခိုးေခါင္းတိုင္မ်ား၊ အင္ဂ်င္က်ေနေသာ စက္မ်ား၊ ကားေဟာင္းမ်ားက ထြက္ေသာ မီးခိုးမ်ား၊ ကတၱရာလမ္းနဲ႕ ကား တာရာဘီးမ်ား ပြတ္တိုက္မႈ ေၾကာင့္ ထြက္ေသာ အခုိးအေငြ႕မ်ား ထဲတြင္ အဆိုပါ အမႈန္မ်ား ပါ၀င္ ေနေလ့ ရွိပါသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ျမိဳ႕ တျမိဳ႕ထဲတြင္ ကားဘီးနဲ႕ လမ္း ပြတ္တိုက္မႈေၾကာင့္ ထြက္ေသာ အမႈန္ ပမာဏ တစ္ႏွစ္လွ်င္ တန္ခ်ိန္ ၂၀ ဟုပင္ ဖတ္ရႈ မွတ္သား ဖူးပါသည္။

ဘန္ေကာက္ျမိဳ႕ လမ္းလယ္ေခါင္မွ အလွစိုက္ ပန္းပင္ သစ္ပင္မ်ားကို မၾကာခဏ လဲလွယ္ ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမွာ အဆုိပါ အမႈန္မ်ားက သစ္ရြက္မ်ားဧ။္ ရြက္ျပား ေအာက္မွ stomata ေခၚ ေလရွဴေပါက္ မ်ားကို ပိတ္ဆို႕ ျခင္းေၾကာင့္ သစ္ပင္မ်ား အသက္ရွဴ မရဘဲ ေသကုန္ေလ့ ရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ အဂၤလန္ ႏိုင္ငံရွိ ေျမေအာက္ ဘူတာရံု မ်ားတြင္ သံလမ္းနဲ႕ ရထားဘီး ၾကိတ္ရာမွ ထြက္ေပၚ လာေသာ အမႈန္ မႈန္မႊား ေသးေသး မ်ားမွာ အဆုတ္ အတြင္းပိုင္းအထိ ၀င္ေရာက္ ဒုကၡ ေပးႏိုင္ ေသာေၾကာင့္ သုေတသနျပဳ စာတမ္း ထုတ္ျပန္ သတိေပး ရသည္ အထိ ျဖစ္ခဲ့သည္။
အဆိုပါ အမႈန္ ပမာဏ အတိုင္းအတာ ၂မ်ိဳးလံုးမွာ က်န္းမာေရး အတြက္ သတိထားရေသာ အေနအထားမွာ ရွိေနပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ အသက္ရွဴသြင္းရာတြင္ ႏွာေခါင္း၊ ေလရွဴျပြန္ႏွင့္ အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္း စနစ္တို႕ ထဲသို႕ ၀င္ေရာက္ ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ေသးမႈန္ ေပါ့ပါး ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။
အမႈန္ မႊားမႊား ေလးမ်ား ထြက္ေပၚ လာေသာ ရင္းျမစ္ မ်ားမွာ ကားမ်ား၊ လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားေပး စက္ရံုမ်ား၊ သစ္သား ႏွင့္ သစ္ေတာမ်ား မီးေလာင္ကၽြမ္းျခင္းႏွင့္ တျခား စက္မႈဆိုင္ရာ ျဖစ္စဥ္ မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ အမႈန္ၾကမ္း၊ အမႈန္ၾကီးမ်ား ထြက္ေပၚရာ ရင္းျမစ္ မ်ားမွာ အမႈန္႕ ၾကိတ္ေခ် ျပဳလုပ္ေသာလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား (ဥပမာ- သတၳဳတြင္း တူးေဖာ္ျခင္း) ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းျခင္း မရွိေသာ/ ရွိေသာ လမ္းမ်ား ျဖစ္ပါသည္။

က်န္းမာေရးကို ဘယ္လို ထိခိုက္ေစသလဲ ဘယ္သူေတြ ထိခုိက္မႈ အမ်ားဆံုးလဲ

အမႈန္ႏုေရာ အမႈန္ၾကမ္းပါ အသက္ရွႈ လမ္းေၾကာင္း အဖြဲ႕အစည္းထဲကို ၀င္ေရာက္ ေႏွာက္ယွက္ ႏိုင္စြမး္ၿပီး ေျမာက္မ်ားစြာ ေသာ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ဆြဲေခၚ သယ္ေဆာင္ လာႏိုင္ ပါတယ္။ အမႈန္ၾကမး္ဟာ အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္းကို ယားယံ ေစၿပီး ပန္းနာရင္ၾကပ္ ေရာဂါကို ပိုဆိုးေစ ပါတယ္။ အမႈန္ႏု မ်ား အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္းထဲ ၀င္ေရာက္မႈ ကေတာ့ ပိုမို ဆိုးရြားတဲ့ က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ဆိုးက်ိဳးမ်ား သက္ေရာက္ ေစၿပီး အရြယ္ မတိုင္ခင္ ေသဆံုးမႈ ကိုေတာင္ ျဖစ္ေစ ႏိုင္ ပါတယ္။ အမႈန္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚတဲ့ က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားဟာ ေရတိုမွာ ျဖစ္ေစ (တစ္ရက္ စသည္)၊ ေရရွည္မွာ ျဖစ္ေစ (တစ္ႏွစ္ထက္ ပိုတဲ့ အခ်ိန္) သင့္ က်န္းမာေရးကို သက္ေရာက္ ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အမႈန္မ်ား သင့္ကိုယ္ထဲ ၀င္ေရာက္တဲ့အခါ သင့္မွာ ႏွလံုး သို႕မဟုတ္ အဆုတ္ တို႕နဲ႕ ပတ္သက္မႈ ရွိတဲ့ ေရာဂါ (ဥပမာ- ပန္းနာ ရင္ၾကပ္၊ နာတာရွည္ အဆုတ္ အားနည္း ယိုယြင္းေရာဂါ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါ၊ ႏွလံုး ေသြးအားနည္းေရာဂါ) တို႕ ရွိခဲ့ ရင္ အသက္တိုျခင္း သို႕မဟုတ္ ေဆးရံုသို႕ အေရးေပၚ တင္ပို႕ ရျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚ လာႏိုင္ ပါတယ္။
သက္ၾကီး ရြယ္အို မ်ားမွာ ပိုၿပီး အႏၱရာယ္ သင့္ႏိုင္ပါတယ္။ ႏွလံုးနဲ႕ အဆုတ္ ေရာဂါ ရွိသူ သက္ၾကီး ရြယ္အိုမ်ား အမႈန္ သိပ္ မ်ားတဲ့ ေနရာ ေတြမွာ အမႈန္ မ်ားစြာကို အသက္ ရွဴသြင္း မိရင္ အမႈန္ေၾကာင့္ ခ်ည့္တင္ ေဆးရံုသို႕ အေရးေပၚ တင္ရျခင္း၊ ရုတ္တရက္ အသက္ရွဴ ရပ္ကာ ေသဆံုးျခင္း မ်ားပင္ ျဖစ္ေပၚ ႏိုင္ပါတယ္။
ကေလးမ်ားနဲ႕ ႏွလံုး အဆုတ္ ေရာဂါ ေ၀ဒနာသည္ မ်ားဟာ ဒီလို အမႈန္ မ်ားကို ရွဴမိရင္ သာမန္လို အသက္ရွဴႏိုင္မႈ မရွိေတာ့ ဘဲ အသက္ရွဴ ျမန္ျခင္းနဲ႕ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း မ်ားကို ခ်က္ခ်င္း ခံစား ရေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒီလို အမႈန္ မ်ားဟာ အသက္ရွဴ လမ္း ေၾကာင္း ဆိုင္ရာ ကူးစက္ ေရာဂါမ်ားနဲ႕ လက္ရွိ ရွိၿပီးသား အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ားရဲ႕ အေျခအေနကို ပိုဆိုး ေစပါတယ္။ ေဆးေသာက္ရမႈ ပိုမ်ား လာေစၿပီး ဆရာ၀န္ထံ သြားေရာက္ ျပသ ရမႈ ပိုစိပ္ လာေစ ပါတယ္။

သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကို ထိခိုက္မႈ ဆိုတာ ဘာေတြလဲ

အမႈန္မ်ားဟာ ေလရဲ႕ သယ္ေဆာင္ မႈေၾကာင့္ အလြန္ေ၀းေသာ ေနရာ မ်ားထိ သယ္ေဆာင္ သြားခံရ ႏိုင္ၿပီး ေျမေပၚ ျဖစ္ေစ ေရထဲ ျဖစ္ေစ ျပန္လည္ က်ေရာက္ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို က်ေရာက္ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ပြား ႏိုင္တာ မ်ားကေတာ့
• ေရကန္မ်ားနဲ႕ စမ္းေခ်ာင္း မ်ားကို အက္ဆစ္ေပါက္ေစ ႏိုင္ျခင္း
• ကမ္းေျခနဲ႕ ျမစ္၀ ကၽြန္းေပၚ ေဒသ မ်ားတြင္ ေရထဲရွိ ေပ်ာ္၀င္ ပစၥည္းမ်ား ဘက္ညီမႈကို ေျပာင္းေစျခင္း
• ေျမဆီ ေျမၾသဇာမ်ားကို အာနိသင္ ေလ်ာ့က် ေစျခင္း
• သစ္ေတာ မ်ားႏွင့္ လယ္ယာ စိုက္ခင္း မ်ားကို ပ်က္စီးေစျခင္း
• သဘာ၀ ေဂဟ စနစ္ ထဲမွ သက္ရွိ မ်ိဳးကြဲ မ်ား မ်ိဳးရိုး ကြဲျပားၿပီး မ်ိဳးဆန္း အသစ္ ေပၚေပၚက္ျခင္း အေပၚ ဆိုးက်ိဳး သက္ေရာက္ ေစျခင္းတို႕ ျဖစ္ပါသည္။

အျခား သက္ေရာက္မႈ မ်ားမွာ

အမႈန္မ်ားဟာ အေမရိကန္၊ ဘန္ေကာက္ နဲ႕ ပီကင္းမွာ ျမင္ကြင္းကို မံႈ၀ါးေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ၿပီး နဲ႕ အျခား သဘာ၀ ဥယ်ာဥ္မ်ားရဲ႕ အလွအပ ေတြကိုလဲ ဖ်က္ဆီး ပါတယ္။ အက္ဆစ္ဓာတ္ ပါတဲ့ အမႈန္နက္ (မိႈင္း) မ်ားဟာ ေက်ာက္တုံး မ်ားနဲ႕ အျခား ယဥ္ေက်းမႈ ဆိုင္ရာ အေရးပါတဲ့ ရုပ္တုမ်ား ေက်ာက္တိုင္မ်ားကို စြန္းထင္း တိုက္စား ပ်က္စီး ေစႏိုင္ ပါတယ္။
ဒါေတြေၾကာင့္ ဖုန္မ်ား အမႈန္မ်ား ထူထပ္ ေပါမ်ား ခ်ိန္ေတြမွာ သတိလက္လြတ္ မေနၾကဘဲ ႏွာေခါင္းအုပ္ အ၀တ္မ်ားကို ဂရုတစိုက္ သံုးစြဲ ၾကဖို႕ လိုပါတယ္။ အထက္အညာ ေဒသ ေတြမွာ ေႏြေရာက္ရင္ လမ္းေတြက ဖုန္ထူလို႕ ဖုန္ေတြ မ်က္စိထဲ ၀င္တဲ့ အခါ မ်က္ခမ္းစပ္ ေရာဂါ ျဖစ္တာဟာ လတ္တေလာ ခ်က္ခ်င္း သိသိ သာသာ ခံစား ရတဲ့ ေ၀ဒနာ ျဖစ္ၿပီး အဆုတ္ထဲ အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္းထဲ ၀င္ေရာက္ရင္ ပိုဆိုးရြားတဲ့ က်န္းမာေရး ထိခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စက္ရံုမ်ား၊ ျမိဳ႕ျပ လမ္းမ်ားက ထြက္တဲ့ ကတၱရာမႈန္မ်ား မိႈင္းမ်ားကေတာ့ ပိုမို ဆိုးရြား လွတဲ့ က်န္းမာေရး ထိခိုက္မႈ မ်ား ျဖစ္ေပၚ ႏိုင္တာမို႕ အထူးသျဖင့္ စက္ရံုဇုန္မ်ားနဲ႕ အနီးတ၀ိုက္မွာ ေနထိုင္သူမ်ား ပိုမို သတိထားကာ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အသိ၊ သတိ ရွိဖို႕ လိုအပ္ေၾကာင္း ႏိႈးေဆာ္ လိုက္ပါတယ္ရွင္။

စာေရးသူရဲ႕ မွတ္ခ်က္။ ။ အရင္ တပတ္ကပဲ ျပည္တြင္း ဂ်ာနယ္ တစ္ခုမွာ ေၾကာ္ျငာတာကို ဖတ္လိုက္မိတဲ့ အတြက္ အလြန္အမင္း အံ့အားသင့္ရပါတယ္။ ေၾကာ္ျငာေလးက ရိုးရိုးေလးပါ။ ရန္ကုန္ ျမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္ သာယာေရး ေကာ္မတီ လက္ေအာက္ခံ ပန္းဥယ်ာဥ္နဲ႕ သစ္ပင္ ဌာနက အသင့္စိုက္ပ်ိဳး ႏိုင္ေသာ သစ္ပင္၊ ပ်ိဳးပင္မ်ား အဆင္သင့္ ရွိေၾကာင္း၊ ၀ယ္ယူ စိုက္ပ်ိဳး ကုသိုလ္ ယူခ်င္ရင္ ဆက္သြယ္ ၀ယ္ယူ ႏိုင္ေၾကာင္းနဲ႕ အိမ္တိုင္ယာေရာက္ စိုက္ပ်ိဳး ေပးႏိုင္ေၾကာင္း ေၾကာ္ျငာ ထားပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ နာဂစ္အလြန္ ျမိဳ႕ေတာ္ ျပန္လည္ စိမ္းလန္း စိုေျပေရး အတြက္ ျမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္မွာ သစ္ပင္နဲ႕ ၀န္ထမ္းပါ အဆင္သင့္ ရွိလ်က္နဲ႕ ဘာလို႕ တာ၀န္ ေက်ပြန္ေအာင္ မထမ္းေဆာင္ဘဲ သစ္ပင္ကိုေရာ ၀န္ေဆာင္မႈ ကိုပါ ေရာင္းစားရ သလဲ ဆိုတဲ့ အေတြးေလး ေတြးမိပါတယ္။
တဆက္တည္းမွာပဲ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ကိုေဘး ငလ်င္ကိုသတိရမိ ပါတယ္။ ကိုေဘးမွာ ငလ်င္လႈပ္လို႕ ေရနဲ႕ လွ်ပ္ စစ္ လိုင္းေတြ ဆိုးဆိုးရြားရြား ျပတ္ေတာက္ ကုန္တာကို ငလ်င္ေၾကာင့္ ပ်က္စီးတဲ့ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး အျပိဳ အပ်က္ ေတြေၾကာင့္ အခ်ိန္မီ အျမန္ဆံုး ျပန္လည္ ျပဳျပင္ တပ္ဆင္ေရး မလုပ္ႏိုင္လို႕ ျမိဳ႕ေတာ္၀န္ ခမ်ာ အရွက္ရၿပီး သတ္ေသ သြားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ရန္ကုန္ျမိဳ႕မွာ နာဂစ္ မုန္တိုင္းေၾကာင့္ သစ္ပင္နဲ႕ ပန္းပင္ မ်ား ျပန္လည္ စိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ဖို႕ အပင္ေရာ ၀န္ထမ္းပါ အလံုအေလာက္ ရွိလ်က္နဲ႕ ျမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္ရဲ႕ တာ၀န္နဲ႕ ၀တၱရား ျဖစ္တဲ့ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးကို လုပ္သင့္လ်က္ မလုပ္တဲ့ အျပင္ မုန္တိုင္းေၾကာင့္ နာလန္ မထူႏိုင္တဲ့ ျပည္သူကို သစ္ပင္ ၀ယ္လွဴဖို႕ စီးပြားေရး ေၾကာ္ျငာ ထည့္တာဟာ မလြန္လြန္း ဘူးလားလို႕ စဥ္းစားမိ ပါရဲ႕။ ဂ်ပန္ ႏိုင္ငံက ကိုေဘး ျမိဳ႕ေတာ္၀န္ကို ျပန္မရွက္ဘူးလားလို႕ ေတြးမိ ပါရဲ႕။ ေတာမီးေလာင္လို႕ ေတာေၾကာင္ လက္ခေမာင္း ခတ္သလား လို႕လဲ ေမးခ်င္ပါရဲ႕။ @#$%^

ရွက္တတ္ၾက ေသးရဲ႕လား။ အရွက္တရား ရွိၾက ေသးရဲ႕လား။ ေတာ္ဧ။္ မေတာ္ဧ။္ ဒီေလာက္ေလးေတာင္ မစဥ္းစား တတ္ၾက ေတာ့ဘူး လား လို႕လဲ ေမးလိုက္ခ်င္ ပါဘိ။
(ၿပီးပါၿပီ)။


Read More...

Thursday, August 7, 2008

တိမ္ပန္းခ်ီ တို႕ ေျပာတဲ့ စကား

အဇဋာ ေကာင္းကင္ျပာထက္က တိမ္ပန္းခ်ီ တို႕ကို ေငးေမာဖူးသူတို႕ ရွိၾက ပါလိမ့္မယ္။ တိမ္ ပန္းခ်ီ တို႕ရဲ႕ အဓိပၸာယ္ကို ဖတ္သူတို႕ထဲတြင္ အႏုပညာသည္ တုိ႕သာမက မိုးေလ၀သနဲ႕ ဇလ ေဗဒ ပညာရွင္တို႕ အျပင္ ေနာက္ပိုင္း သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ေလ့လာ ထိန္းသိမ္းေရး သိပၸံ ပညာရွင္ တို႕ပါ ပါ၀င္ လာခဲ့ ၾကပါတယ္္။

အင္ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံက မီးေတာင္ ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ထြက္ေပၚလာတဲ့ ျပာမႈန္မ်ားက တိမ္မ်ားကို ထိေတြ႕တဲ့အခါ ညဘက္မွာေတာင္ ဒီလို လွပ ဆန္းၾကယ္တဲ့ အျပာေရာင္ ေတာက္ေနတဲ့ တိမ္ မ်ားနဲ႕ ည ရႈခင္းကို ေတြ႕ျမင္ရတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။


ဒီလို အျပာေရာင္ ေတာက္ေနတဲ့ တိမ္မ်ိဳး ကို Noctilucent clouds လို႕ ေခၚၿပီး ဖင္လန္ ႏိုင္ငံ မွာလဲ ဒီလို တိမ္ေတြနဲ႕ ညေန ဆည္းဆာ ကို ရွားရွားပါးပါး ျမင္ေတြ႕ မွတ္တမ္းတင္ ႏိုင္ခဲ့ၾက ပါတယ္။


တရုတ္ႏိုင္ငံ၊ ဟီနန္ ျပည္နယ္၊ နန္ယန္တကၠသိုလ္မွ ဘူမိရူပ ပညာရွင္ ေဂါင္နဲ႕ ၀မ္တို႕ဟာ ၂၀၀၄ ဒီဇင္ဘာမွာ စက္တယ္လိုက္ ၿဂိဳလ္တုက ဓာတ္ပံုေတြ ေလ့လာရင္းနဲ႕ တိမ္ေတြၾကားက ကြက္လပ္ေတြကို ဂရုတစိုက္ ၾကည့္မိ ခဲ့ၾက ပါတယ္။ ဒီတိမ္ေတြဟာ ကီလိုမီတာ ရာေပါင္း မ်ားစြာ အထိ သြယ္တန္းေပၚထြန္း ေနတာ ျဖစ္ၿပီး ေလတိုက္ေန ေပမယ့္ ဒီတိမ္ေတြဟာ ေရြ႕လ်ား ေပ်ာက္ကြယ္ မသြားဘဲ နာရီေပါင္း အေတာ္ၾကာ ဆက္လက္ တည္ရွိ ေနခဲ့ တာကို တအံ့တၾသ ေတြ႕ရပါတယ္တဲ့။ ဒီတိမ္ေတြ ေပၚထြန္း ခဲ့တာရဲ႕ ေအာက္မွာ တိုက္ဆိုင္စြာ အီရန္ ေတာင္ပိုင္းက ေျမလႊာ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာ ရွိေနခဲ့ တာပါ။

အဲဒီ ေျမလႊာ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာ တေလွ်ာက္မွာ ေျမထုနဲ႕ ေလထု အပူခ်ိန္ ျမင့္တက္ ေနတာကိုလဲ စစ္ေဆး ေတြ႕ရွိ ခဲ့တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ၆၉ရက္အၾကာ ျဖစ္တဲ့ ၂၀၀၅ ေဖေဖာ္၀ါရီမွာ ျပင္းအား ရစ္ခ်တ္ တာ စေကး ၆.၄ အထိ ရွိတဲ့ ငလ်င္လႈပ္ၿပီး လူ၆၀၀ေက်ာ္ ေသဆံုး ခဲ့ရ ပါတယ္။ ၂၀၀၅ ဒီဇင္ဘာ လမွာ ဒီလို တိမ္မ်ိဳး နာရီ အေတာ္ၾကာ ေပၚလာခဲ့ၿပီး ေနာက္ ၆၄ ရက္ အၾကာမွာ တခါ ထပ္ၿပီး ရစ္ခ်တ္တာ စေကး ၆ အထိ ရွိတဲ့ ေနာက္ထပ္ ငလ်င္တစ္ခု အဲဒီ ေဒသမွာ ျဖစ္ေပၚ ခဲ့တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ဆက္လက္ ေလ့လာ စံုစမ္းခ်က္ ေတြအရ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာင္း တေလွ်ာက္က ထြက္တဲ့ ဓာတ္ ေငြ႕ ေတြရဲ႕ အပူခ်ိန္ေၾကာင့္ တိမ္ေတြမွာ အကြက္ေတြ ျဖစ္ေပၚ လာခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ျပတ္ေရြ႕ ေၾကာင္း တေလွ်ာက္က ပထ၀ီ အေနအထား အရ ေရေငြ႕ ေတြလဲ ပို အေငြ႕ပ်ံ တက္ၿပီး တိမ္ မ်ားလဲ ပိုမို ဖြဲ႕စည္း ျဖစ္ေပၚ လာခဲ့တယ္ လို႕ ဆိုပါတယ္။
(International Journal of Remote Sensing, vol 29, p 1921)

ေမလ ၁၂ရက္ေန႕ က တရုတ္ ႏိုင္ငံ စီခၽြမ္မွာ ရစ္ခ်တ္တာ စေကး ၈ အထိ ရွိတဲ့ ကမၻာေက်ာ္ ငလ်င္ၾကီး လႈပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ငလ်င္ လႈပ္ခဲ့တဲ့ ေနရာရဲ႕ ကီလိုမီတာ ၁၄၀၀ အကြာက ရွန္တုန္း ျမိဳ႕ေပၚမွာ ေမလ ၉ရက္ ေန႕က ေတြ႕ရွိခဲ့ ရတဲ့ ငလ်င္ နိမိတ္ျပ မိုးတိမ္လို႕ ေခၚဆို ႏိုင္ေလာက္တဲ့ ျဖစ္ေတာင့္ျဖစ္ခဲ တိမ္စိုင္ မ်ားကို ေအာက္ပါ ဓာတ္ပုံ အတိုင္း ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ဒီလိုဆို လူသားေတြဟာ ငလ်င္ လႈပ္ေတာ့မယ္ ဆိုတာကို ၾကိဳတင္ ခန္႕မွန္း သိရွိ ႏိုင္တာ ေသခ်ာပါၿပီလား…


တကယ္ ငလ်င္ လႈပ္ခဲ့တဲ့ ေနရာနဲ႕ ဒီေလာက္ အေ၀းၾကီးမွာ ေပၚတဲ့ တိမ္နဲ႕ ငလ်င္ဟာ ဆက္စပ္မႈ ရွိႏိုင္ပါ့ မလားဆိုသူ မ်ားအတြက္ ေျမလႊာ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာျပ ေျမပံုကိုပါ ပူးတြဲ ေဖာ္ျပ ေပးလိုက္ ပါတယ္။



တကယ္ေတာ့ ငလ်င္ လႈပ္ေတာ့ မယ္လို႕ တိတိက်က် ခန္႕မွန္း တိုင္းတာ ႏိုင္ပါၿပီလို႕ အာမခံ ႏိုင္တဲ့ သိပၸံ ပညာ မေပၚေသး ေပမယ့္ ခန္႕မွန္း ႏိုင္ဖို႕ နည္းလမ္းေတြ၊ သက္ေသ ျပဳခ်က္ေတြ တျဖည္းျဖည္း နဲ႕ ေပၚထြန္း လာေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ မၾကာမီ ႏွစ္မ်ားအတြင္းမွာ ငလ်င္ မလႈပ္မီ ၾကိဳတင္ ခန္႕မွန္း ႏိုင္တဲ့ ကမၻာၾကီးထဲမွာ ကၽြန္မတို႕ ေနထိုင္ ႏိုင္ၾကဖို႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မ်ားလာၿပီလို႕ ေျပာႏိုင္ ပါၿပီရွင္။


Read More...

Thursday, July 24, 2008

ဖြံ႕ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံနဲ႕ ဖြံ႕ျဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံတို႕ရဲ႕ သန္႕ရွင္းေရး စနစ္ (Comparison between Management system and policies on Domestic Waste Management)

ကၽြန္မရဲ႕ စာတမ္းေဟာင္းေလးပါ။ ဆားခ်က္တဲ့ အေနနဲ႕ တင္ေပးတာပါ။ ဘယ္ျမိဳ႕ အတြက္မဆို နမူနာ ယူႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္ျမိဳ႕ ကိုယ့္ရြာကို သာယာေစလုိသူမ်ား မည္သူမဆို လြတ္လပ္စြာ အသံုးခ် ႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသား ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႕ အတြက္ ဒီစာတမ္းက တစ္စံုတစ္ရာ လက္ေတြ႕ အက်ိဳးျပဳ ႏိုင္တယ္ ဆိုရင္ ဒီစာတမ္းအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတြက ျမိဳ႕ေတြအထိ သြားေရာက္ ေလ့လာ စစ္တမ္းယူ ၾကိဳးစားခဲ့ရတဲ့ ကၽြန္မအတြက္ အေမာေျပ ၾကိဳးစား ရက်ိဳး နပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူလုပ္မွ ငါလုပ္မွ ရယ္လို႕ မဟုတ္ပါဘူး။ လူသားေတြ မွီတင္း ေနထိုင္တဲ့ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ၾကီး သန္႕ရွင္းၿပီး ေနေပ်ာ္စရာ ေကာင္းလာရင္ ကၽြန္မ ေက်နပ္ပါၿပီ။ ဒီ presentation နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ရွင္းျပခ်က္ ေတြကို ျမန္မာလို စာရိုက္လို႕ ၿပီးတာနဲ႕ ထပ္တင္ေပး ပါဦးမယ္ရွင္... ေၾသာ္ ဒါထက္ ဘာလို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရန္ကုန္ျမိဳ႕အတြက္ စာတမ္းမလုပ္သလဲလို႕ ေမးလာရင္ ကၽြန္မက တစ္ခုပဲ ျပန္ေတာင္းဆို ခ်င္ပါတယ္... Data ေလး ေပးပါ ေပးပါ လို႕... ကိုယ့္ႏိုင္ငံက သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ သူမ်ား ႏိုင္ငံကို ေပါက္ၾကားရင္ ဘာပုဒ္မနဲ႕ ၿငိတယ္ ဆိုလား... Data ရွားပါး လြန္းလို႕ လုပ္ခ်င္လ်က္နဲ႕ မလုပ္ခဲ့ရတဲ့ စာတမ္းေတြလဲ မ်ားပါေပါ့.. ဒါေပမယ့္ေလ.. ေဒတာ ရလိုက္တာနဲ႕ တၿပိဳင္နက္ ခ်က္ခ်င္း အစားထိုး အသံုးခ် လို႕ရေအာင္ခ်ည့္ ရြယ္စူးၿပီး လုပ္ထားခဲ့ပါတယ္။ ေက်နပ္ပါတယ္ေနာ္...

Read this document on Scribd: Municipal Solid Waste Management in Perth01

Read More...

Sunday, July 13, 2008

ျမိဳ႕ ရန္ကုန္ ေျပာင္ကတံုးကို ေသွ်ာင္ထံုး စို႕လား (စတုတၳပိုင္း)

ဆာလဖာဒိုင္ေအာင္ဆိုဒ္ (Sulfur Dioxide (SO2))

ဆာလဖာဒိုင္ေအာင္ဆိုဒ္ဟာ အထူးသျဖင့္ ကေလးသူငယ္နဲ႕ သက္ၾကီး ရြယ္အိုေတြကို အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး ထိခိုက္မႈကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ အဆုတ္၊ ႏွလံုးနဲ႕ ပန္းနာရင္ၾကပ္ ေရာဂါတို႕ကို ပိုမို ဆိုးရြားေစႏိုင္ ပါတယ္။ ေရမွာ လြယ္ကူစြာ ေပ်ာ္၀င္ ႏိုင္တာမို႕ ဆာလဖာဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဟာ အက္စစ္မိုး ရြာသြန္းမႈကို ထည့္၀င္ အားေပးပါတယ္။ ဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ဟာ ဆာလဖာ ေအာက္ဆိုဒ္ မိသားစု စာရင္း၀င္ ဓာတ္ေငြ႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလာင္စာဆီ၊ ေက်ာက္မီးေသြး စတဲ့ ဆာလဖာ ပါ၀င္တဲ့ ေလာင္စာတို႕ ေလာင္ ကၽြမ္း ရာက ဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ ဓာတ္ေငြ႕ ထြက္ေပၚ လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေက်ာက္မီးေသြးကို တြင္းထဲက ထုတ္ေန ခ်ိန္နဲ႕ ေရနံကေန ဓာတ္ဆီ ထုတ္လုပ္ ေနခ်ိန္ေတြ မွာလဲ ထြက္ေပၚ ေလ့ ရွိပါတယ္။

ေက်ာက္မီးေသြးေလာင္စာသံုး လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားေပး စက္ရံု မ်ားကေန ဆာလဖာဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ ဓာတ္ေငြ႕ အမ်ားဆံုး ထြက္ၿပီး တျခား သတၳဳ ထုတ္လုပ္ေရး၊ ေက်ာက္မီးေသြးနဲ႕ ေလာင္စာဆီသံုး စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ကေနလဲ ထြက္ေလ့ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ မ်ားကေတာ့ ေလာင္စာဆီ သန္႕စင္ စက္ရံုမ်ား၊ ဘိလပ္ေျမစက္ရံုမ်ား၊ သတၳဳလုပ္ငန္းမ်ား၊ ေရြ႕လ်ားစက္မ်ား၊ သေဘၤာၾကီးမ်ားနဲ႕ တျခား ဒီဇယ္ အင္ဂ်င္သံုးစက္မ်ားဟာ ဆာလဖာ ေလာင္စာကို အသံုးျပဳၿပီး ဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ ဓာတ္ေငြ႕ထုတ္လႊတ္မႈကို ေလထုထဲကို ထုထည္ အင္အား ၾကီးမားစြာနဲ႕ ထုတ္လႊတ္ေပး ေနပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ေျခာက္လ အတြင္းကပဲ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ တိုက္ခန္း တစ္ခု အတြင္းမွာ ညဘက္ ဒီဇယ္ဆီသံုး မီးစက္နဲ႕ ေလေအးေပးစက္ကို ဖြင့္ၿပီး အိပ္ရာက တအိမ္သားလံုး အဆိပ္ေငြ႕သင့္ၿပီး ေသဆံုးတဲ့ သတင္းကို ၾကားလိုက္ မိပါ ေသးတယ္။ တကယ္ေတာ့ ျခင္ႏိုင္ေဆး မ်ားဟာလဲ ဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ တို႕လို မဟုတ္ ေပမယ့္ ဘယ္လို အေငြ႕မ်ိဳးကို ထုတ္လႊတ္သလဲ ဆိုတဲ့ သတင္းေပးခ်က္ မပါရင္ မသံုးသင့္တဲ့ အစားထဲမွာ ပါပါတယ္။ ကၽြန္မရဲ႕ ဦးေလး တစ္ဦးဟာ ၉ရက္သားမွာ သူ႕အနားမွာ ျခင္ေဆးထြန္းၿပီး သိပ္ထား ခဲ့မိလို႕ အဆိပ္ေငြ႕ သင့္ၿပီး ေသဆံုး ခဲ့ရ ဖူးပါတယ္။

က်န္းမာေရး သက္ေရာက္မႈနဲ႕ အႏၲရာယ္ နဲ႕ အနီးဆံုးသူမ်ား

အိမ္ခန္းျပင္ပမွာ လႈပ္ရွားမႈ လုပ္တဲ့ ရင္ၾကပ္ပန္းနာ ေ၀ဒနာရွင္၊ ကေလးသူငယ္နဲ႕ သက္ၾကီးရြယ္အို မ်ားဟာ ဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ ေၾကာင့္ က်န္းမာေရး ထိခိုက္မႈ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုးသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ပင္မ ျဖစ္ေလ့ ရွိတဲ့ အေတြ႕အၾကံဳကေတာ့ ပထမဆံုး သာမန္ ဓာတ္ေငြ႕ သင့္မႈ မွာေတာင္ အသက္ရွဴေလျပြန္ က်ဥ္းတဲ့ ေ၀ဒနာကို ခံစားရမွာ ျဖစ္ၿပီး လကၡဏာ အေနနဲ႕ သမ္းေ၀ျခင္း၊ ရင္ၾကပ္ျခင္းနဲ႕ ရင္ၾကပ္ ေရာဂါ မရွိသူမ်ားပင္ အသက္ရွဴ မ၀ျခင္းတို႕ကို ခံစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ရွဴ ျပင္းရင္ျဖစ္ေစ ေလထုအတြင္း ဆာလဖာ ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ ပမာဏ မ်ားလာရင္ ျဖစ္ေစ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား ပိုတိုးလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သက္ေရာက္မႈ ျပန္ေလ်ာ့ သြားရင္ အဆုတ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ဟာ တစ္နာရီ အတြင္း ပံုမွန္ ျပန္ျဖစ္ လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေလထု အတြင္း ဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ သိပ္သည္းဆ သိပ္ကို မ်ားျပား လာတဲ့အခါ ရင္ၾကပ္ ေရာဂါ မရွိသူမ်ား အတြက္ေတာင္ သမ္းေ၀ျခင္း၊ ရင္ၾကပ္ျခင္း၊ အသက္ရွဴ မ၀ျခင္း တုိ႕ကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

ဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ေရာ အမႈန္မ်ားပါ ၾကာရွည္ ထိေတြ႕ သက္ေရာက္ ခံရတဲ့ အခါ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား ျဖစ္ေပၚေစၿပီး အဆုတ္ရဲ႕ ခုခံစြမ္းအား က်ဆင္းမႈ ေရာဂါနဲ႕ ႏွလံုးေရာဂါတို႕ကို ဆက္လက္ ျဖစ္ေပၚေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ သက္ေရာက္မႈကို အဆိုးဆံုး ခံစားရမယ့္ သူမ်ား ကေတာ့ ကေလး သူငယ္မ်ား သက္ၾကီး ရြယ္အို မ်ား၊ ႏွလံုးေရာဂါရွင္နဲ႕ အဆုတ္ နဲ႕ အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာ ေရာဂါရွင္ မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကို ထိခိုက္ေစမႈ

အျမင္ဆိုင္ရာ ထိခိုက္မႈ။ ။ ေလထုထဲက ဓာတ္ေငြ႕နဲ႕ အမႈန္မ်ားက အလင္းကို စုပ္ယူတဲ့ အခါ မီးခိုးျမဴမ်ားလို ပတ္၀န္းက်င္ဟာ မႈန္မိႈင္းေနတာကို ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အက္စစ္မိုး။ ။ ဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္နဲ႕ ႏိုက္ထရိုဂ်င္ ေအာက္ဆိုဒ္တို႕ဟာ ေလထုထဲက တျခား အရာေတြနဲ႕ ဓာတ္ျပဳ ၿပီးတဲ့ အခါ အက္စစ္မ်ား ျဖစ္လာၾကၿပီး ေျမေပၚကို မိုး၊ ႏွင္း၊ ျမဴ၊ ဒါမွမဟုတ္ အမႈန္ေျခာက္ မ်ား အျဖစ္ ျပန္လည္ က်ေရာက္ ေလ့ ရွိပါတယ္။ သူတို႕ တေတြဟာ ေလတိုက္ခတ္မႈ ေၾကာင့္ မိုင္ေပါင္း ရာခ်ီၿပီး သယ္ေဆာင္ သြားခံရေလ့ ရွိပါတယ္။

အပင္နဲ႕ ေရပ်က္စီးမႈ။ ။ အက္စစ္မိုးဟာ သစ္ေတာမ်ား၊ ေကာက္ပဲသီးႏွံ စိုက္ခင္းမ်ား၊ ေျမဆီလႊာ ျပန္လည္ ျပဳျပင္ ေရး လုပ္ငန္း မ်ားကို ဖ်က္ဆီးၿပီး ေရကန္မ်ား၊ စမ္းေခ်ာင္းမ်ားကို အက္စစ္ေရနဲ႕ ျပည့္ေစၿပီး ငါးမ်ားအတြက္ ရွင္သန္ဖို႕ ခက္ခဲ ေစပါ တယ္။ ဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ဆက္တိုက္ ထိေတြ႕သက္ေရာက္ ေနတဲ့ အခါ သူဟာ အပင္နဲ႕ သတၲ၀ါတို႕ရဲ႕ သဘာ၀ သဟဇီ၀န စနစ္ အရ မ်ိဳးရိုး ကြဲျပားမႈကို ေျပာင္းလဲ ေစပါတယ္။

ရုပ္၀တၳဳ ဆိုင္ရာ ပ်က္စီးမႈ။ ။ ဒါ့အျပင္ ဆာလဖာဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ဟာ ေဆာက္လုပ္ေရး ပစၥည္းမ်ား၊ သုတ္ေဆး မ်ား၊ မေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္ေသာ ရုပ္တုမ်ား၊ အထိမ္းအမွတ္ ေက်ာက္တိုင္မ်ားနဲ႕ ရုပ္လံုး ရုပ္ၾကြမ်ားကို ပ်က္စီးေစပါတယ္။
(ဆက္လက္ ေဖာ္ျပပါမည္။)

Read More...

ျမိဳ႕ ရန္ကုန္ ေျပာင္ကတံုးကို ေသွ်ာင္ထံုး စို႕လား (တတိယပိုင္း)

ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ (CO)

ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ ဆိုတာ အေရာင္နဲ႕ အနံ႕ ကင္းမဲ့ၿပီး ေလာင္စာေတြ အျပည့္အ၀ မေလာင္ကၽြမ္းတဲ့ အခါမွာ ထြက္ေပၚလာတဲ့ ဓာတ္ေငြ႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမိဳ႕ေတြမွာ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ ထုတ္လႊတ္မႈ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၈၅%ကေန ၉၅% ဟာ ေမာ္ေတာ္ကား ေမာင္းႏွင္မႈ ေတြကေန ထြက္ေပၚလာတာပါ။ အထူးသျဖင့္ အင္ဂ်င္ က်ေနတဲ့ ကားေဟာင္းမ်ားက ပို ထုတ္လႊတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖြံ႕ျဖိဳး တိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ကားတစ္စီးကို သတ္မွတ္ကာလ အထိသာ စီးနင္း အသံုးျပဳခြင့္ ရၿပီး သက္တမ္း ေက်ာ္လြန္ပါက လိုင္စင္ ထုတ္ေပးျခင္းကို ရပ္ဆိုင္းၿပီး ကားသစ္ကိုသာ စီးနင္း ေစပါတယ္။ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ဟာ သိပ္သည္းမႈ ျမင့္မားတဲ့ အခါ က်န္းမာတဲ့ လူကိုေတာင္ အဆိပ္သင့္ေစပါတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါ ကိုေတာင္ ျဖစ္ပြားေစႏိုင္ ေလာက္ေအာင္ ျပင္းထန္ပါတယ္။
ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ ထြက္ေပၚရာ အရင္းအျမစ္ မ်ားကေတာ့


 ေမာ္ေတာ္ကားေဟာင္းမ်ား
 တျခား စက္အင္ဂ်င္မ်ားနဲ႕ ယာဥ္မ်ား (ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းသံုး စက္မ်ား၊ စက္တပ္ေလွမ်ား
 စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား (ဓာတု ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားနဲ႕ သတၳဳလုပ္ငန္းမ်ား အပါအ၀င္)
 ထင္းမီးဖို၊ ဂက္စ္မီးဖို၊ ေဆးလိပ္မီးခိုး၊ ေလေအးနဲ႕ ေလေႏြးေပးစက္မ်ားဟာ အိမ္ခန္းတြင္း ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ ထုတ္လႊတ္ရာ အရင္းအျမစ္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ပ ေလထုမွာ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ သိပ္သည္းဆ အျမင့္ဆံုး အခ်ိန္ မ်ားကေတာ့ အပူအေအး ေျပာင္းလဲမႈ မၾကာခဏ ျဖစ္ေလ့ ရွိတဲ့ ေအးေသာ ရာသီဥတု ရွိတဲ့ အခ်ိန္ကာလ မ်ားပဲ ျဖစ္ေလ့ ရွိပါတယ္။

ကာဗြန္မို ေနာက္ဆိုဒ္ ပါ၀င္တဲ့ ေလထု ညစ္ညမး္ မႈဟာ ေျမျပင္ အနီး ေႏြးတဲ့ ေလထု အလႊာရဲ႕ ေအာက္မွာ အလႊာလိုက္ ပိတ္မိ ေနေလ့ ရွိပါတယ္။

က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစပံုနဲ႕ ဘယ္သူေတြကို သက္ေရာက္မႈ အမ်ားဆံုးလဲ

ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ဟာ လူ႕ ကိုယ္တြင္း အဂၤါမ်ားျဖစ္တဲ့ ၾကြက္သားမ်ား၊ ဦးေႏွာက္နဲ႕ ႏွလံုးတို႕ ဆီကို ေသြးကေန တဆင့္ ေအာက္ဆီဂ်င္ ပို႕လႊတ္မႈကို ေလ်ာ့က် ေစၿပီး က်န္းမာေရးကို ဆိုးဆိုးရြားရြား ထိခိုက္ေစပါတယ္။

ႏွလံုးေသြးလႊတ္မႈ စနစ္ကို ထိခိုက္ေစမႈ။ ။ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါနဲ႕ ႏွလံုး အခန္းနဲ႕ အဆို႕ရွင္ပ်က္ ေနတဲ့ ေ၀ဒနာရွင္ မ်ားအတြက္ က်န္းမာေရး အႏၲရာယ္ကို အနိမ့္ဆံုးေသာ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ ပမာဏကေတာင္ အျပင္းထန္ဆံုး ျခိမ္းေျခာက္ ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီလို ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို တၾကိမ္တခါ ေလာက္ေတာင္ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ သိပ္သည္းမႈ နည္းပါးတဲ့ ပမာဏ သက္ေရာက္မိရင္ေတာင္ ရင္ဘတ္နာ ေ၀ဒနာကို ခံစားရေစၿပီး မၾကာခဏ သက္ေရာက္ ရင္ေတာ့ ပိုဆိုးတဲ့ ႏွလံုးနဲ႕ ေသြးေၾကာ ဆိုင္ရာ ဆိုးက်ိဳး သက္ေရာက္မႈ ေတြကို ျဖစ္ေပၚေစ ႏိုင္ပါတယ္။

ဗဟိုအာရံုေၾကာ စနစ္ကို ထိခိုက္ေစမႈ။ ။ က်န္းမာေရးေကာင္းတဲ့ သူမ်ားေတာင္မွ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ အဆိပ္ေငြ႕သင့္ရင္ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ ပမာဏ အမ်ားအျပားကို ရွဴမိတဲ့ က်န္းမာေရး ေကာင္းသူ တစ္ဦးဟာ အျမင္အာရံု ထိခိုက္ျခင္း၊ အလုပ္လုပ္ ႏိုင္မႈနဲ႕ သင္ၾကား ေလ့လာႏိုင္မႈ က်ဆင္းျခင္း၊ မ်ားျပား ရႈပ္ေထြးတဲ့ အလုပ္မ်ားကို မလုပ္ႏိုင္ ေတာ့ျခင္း စတာ ေတြကို ခံစား ရပါတယ္။ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ သိပ္သည္းဆ သိပ္ကို မ်ားလာရင္ေတာ့ အဆိပ္သင့္ၿပီး ေသေစ ႏိုင္တဲ့ အထိ ျပင္းထန္စြာ ထိခိုက္ ႏိုင္ပါတယ္။

သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကို ဘယ္လို ထိခိုက္ေစႏိုင္သလဲ။

ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ဟာ ေျမျပင္အနီး အိုဇုန္းလႊာ ျဖစ္ေပၚမႈကို ထည့္၀င္ အားေပးၿပီး သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကို သြယ္၀ိုက္ေသာနည္းနဲ႕ ထိခိုက္ေစ ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျပင္းထန္တဲ့ အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္း ျပသနာေတြကို အားျဖည့္ ေပးပါတယ္။
(ဆက္လက္ ေဖာ္ျပပါမည္)

Read More...

ျမိဳ႕ ရန္ကုန္ ေျပာင္ကတံုးကို ေသွ်ာင္ထံုး စို႕လား (ဒုတိယပိုင္း)

သင္တန္းတက္ရင္း အလုပ္မ်ား ေနလို႕ ျမိဳ႕ ရန္ကုန္ ေျပာင္ကတံုးကို ေသွ်ာင္ထံုး စို႕လား ေဆာင္းပါး တပိုင္းတစ ျဖစ္ခ်ိန္ ၾကာသြားတာ ေတာင္းပန္ ပါတယ္ေနာ္.. ခု ဒုတိယပိုင္းကို မအားတဲ့ ၾကားက အခ်ိန္ခိုးၿပီး တင္ေပးလိုက္ပါတယ္ (သင္တန္းဆရာ မလာခင္ေလးေပါ့)။ ေနာက္ဆက္တြဲ ေတြကို ခပ္သြက္သြက္ တင္ေပး ႏိုင္ေအာင္ အခိ်န္ရပါေစလို႕ ဆုေတာင္းေပးပါေနာ္.. အားေနရင္ အခ်ိန္တိုင္း ဘေလာ့ ေနခ်င္တာပါ..

ဘယ္သူေတြ အိုဇုန္းဆိပ္ သင့္မႈ အမ်ားဆံုးလဲ

လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အိုဇုန္းဆိပ္ကို ခုခံမႈ စြမ္းအား နည္းၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျပင္ပ ေလထုထဲမွာ သြက္လက္စြာ သြားလာ လႈပ္ရွား ေနၾကသူေတြ ပါပဲ။ သူတို႕ဟာ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အရ လႈပ္ရွားေလေလ အသက္ရႈႏံႈန္းက ပိုျမန္ ပိုျပင္း လာေလ မို႕ အိုဇုန္းကို ပိုရွဴမိေလပဲ မဟုတ္ပါလား။
• အိုဇုန္း ထိေတြ႕မႈ အႏၲရာယ္ အမ်ားဆံုး အုပ္စုကေတာ့ အေဆာ့သန္တဲ့ကေလးမ်ားပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေႏြရာသီ ကစားကြင္း မ်ားမွာ အခ်ိန္ အၾကာဆံုး ေလထုနဲ႕ ထိေတြ႕သူမ်ား မဟုတ္ပါလား။ ကေလးေတြ ရင္ၾကပ္ ပန္းနာ ျဖစ္တတ္ၾကတာ အိုဇုန္းေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားပါတယ္
ျပင္ပ ေလထုမွာ ကိုယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈ နည္းတဲ့ လူမ်ားထက္ ျပင္ပ ေလထုမွာ အားကစား ေလ့က်င့္ခန္း နဲ႕ အလုပ္ လုပ္တဲ့ သူမ်ားဟာ အိုဇုန္း ထိေတြ႕မႈဒဏ္ကို ပိုခံစားရေလ့ ရွိပါတယ္။
• ပန္းနာ ရင္ၾကပ္ ေရာဂါနဲ႕ တျခား အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာ ေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္ မ်ားဟာ ေယဘူယ် အားျဖင့္ အိုဇုန္းရဲ႕ ဒဏ္ကို အိုဇုန္း ပမာဏ ေလထုထဲမွာ ေတာ္ေတာ္ နည္းေနတဲ့ အေျခအေန မွာေတာင္ သာမန္ လူမ်ားထက္ ပိုၿပီး ေစာစြာ ခံစားရေလ့ ရွိပါတယ္။
• ဘာေရာဂါ ေ၀ဒနာမွ မရွိတဲ့ သာမန္ လူတစ္ခ်ိဳ႕မွာလဲ အိမ္ခန္း ျပင္ပမွာ အိုဇုန္း ဒဏ္ကို ခံစားရတဲ့ က်န္းမာေရး ထိခိုက္မႈကို လူသာမန္တို႕ထက္ ခံစားရၿပီး အေၾကာင္းရင္းကို သိပၸံ ပညာရွင္တို႕ ခုထိ မသိၾကရ ေသးပါဘူး

ေယဘူယ် အားျဖင့္ ေျမျပင္ နဲ႕ အနီး၀န္းက်င္မွာ အိုဇုန္းလႊာ တိုးတက္ မ်ားျပား လာတဲ့ သိပ္သည္းဆ မ်ားေလေလ လူတို႕ က်န္းမာေရး ထိခိုက္မႈ ပိုမို ျပင္းထန္ လာေလ ျဖစ္ၿပီး အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါ လကၡဏာရွင္ လူနာမ်ား ေဆးရံု ေဆးခန္း ေရာက္သည္ အထိ က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေလ့ ရွိပါတယ္။ အိုဇုန္း သိပ္သည္းဆ သိပ္ျမင့္ လာၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ လူတိုင္း အိုဇုန္းလႊာနဲ႕ ထိေတြ႕မႈနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ပညာေပးျခင္းနဲ႕ အိုဇုန္းသိပ္သည္းမႈ ေလ်ာ့က်ေရး နဲ႕ ေလထု ညစ္ညမ္းမႈ ကာကြယ္ေရး တို႕ အတြက္ စတင္ စဥ္းစား လုပ္ေဆာင္ဖို႕ လိုအပ္ ေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ေျမလႊာအထက္ အိုဇုန္းလႊာ ဒဏ္သင့္မႈကို ေရွာင္ရွားျခင္း

ျပင္ပ ေလထုနဲ႕ အခ်ိန္ၾကာၾကာ ထိေတြ႕မႈ မ်ားေလေလ အိုဇုန္းဒဏ္သင့္ဖို႕ အခြင့္အလမ္း မ်ားေလေလပါ။ အားစိုက္ထုတ္မႈ မ်ားတဲ့ ျပင္ပ လႈပ္ရွားမႈထဲ သင္ပါ၀င္ ေနရၿပီ ဆိုရင္ လႈပ္ရွားခ်ိန္ကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႕ ၾကိဳးစားျခင္း သို႕မဟုတ္ အေနေတာ္ အားစိုက္ထုတ္မႈ ေလာက္နဲ႕ လုပ္လို႕ ျဖစ္တဲ့ တျခား လႈပ္ရွားမႈ ပံုစံ တမ်ိဳးကို အသံုးျပဳျခင္း တို႕ျဖင့္ အစားထိုး ႏိုင္ပါတယ္။ (ဥပမာ ဖြဖြ ေျပးျခင္း အစား လမ္းေလွ်ာက္ျခင္း ကို အစားထိုး ႏိုင္ပါတယ္။) ဒါထက္ ပိုၿပီး သင္ လုပ္ႏိုင္တာက ေလထုထဲ အိုဇုန္း ပမာဏ ေလ်ာ့က် ေနတဲ့ မနက္ခင္း နဲ႕ ညေနခင္းတို႕မွာ အိမ္ခန္း ျပင္ပ လႈပ္ရွားမႈ ကို သင္စီမံ ႏိုင္ပါတယ္။

သာမန္ အားစိုက္ထုတ္ရတဲ့လႈပ္ရွားမႈ ေတြရဲ႕ ဥပမာ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေလွကားတက္ျခင္း၊ တင္းနစ္ နဲ႕ ေဘ့စ္္ေဘာ ကစားျခင္း၊ ဥယ်ာဥ္စိုက္ျခင္းနဲ႕ သာမန္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္း၊ သက္သာေသာ ဖြဖြေျပးျခင္း၊ စက္ဘီးစီးျခင္းနဲ႕ ေတာင္တက္ျခင္းတို႕ ျဖစ္ပါတယ္။
ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အားစိုက္ထုတ္ရတဲ့ လႈပ္ရွားမႈ ေတြရဲ႕ ဥပမာ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေဘာလံုးကန္ျခင္း၊ ဘတ္စကတ္ေဘာ ကစားျခင္း၊ သစ္ခုတ္ျခင္း၊ အေလးမျခင္း၊ တာတိုေျပးျခင္း၊ စက္ဘီးအျပင္းစီးျခင္းနဲ႕ ေတာင္ျမင့္ တက္ျခင္းတို႕ ျဖစ္ပါတယ္။

အားကစား လုပ္ျခင္းဆိုတာ လုပ္သူအေပၚ မူတည္ၿပီး အားကစားနည္း တစ္ရပ္မွာကိုပဲ အားစိုက္ထုတ္မႈ အေပၚ မူတည္ၿပီး ျပင္းထန္မႈနဲ႕ သက္သာမႈ တို႕ ျဖစ္ေပၚ ႏိုင္တာမို႕ အားကစားနဲ႕ ထက္ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ အားစိုက္ထုတ္မႈကို မူတည္ ၿပီးသာ သာမန္နဲ႕ အျပင္းအထန္ ဆိုၿပီး ခြဲျခား သတ္မွတ္ ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အိုဇုန္းေၾကာင့္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကို ထိခိုက္မႈ ဆိုတာ ဘာေတြလဲ

ေျမျပင္ အထက္ အိုဇုန္းလႊာ ျဖစ္ေပၚမႈဟာ သစ္ပင္မ်ား အစာခ်က္လုပ္ သိုေလွာင္မႈကို ေႏွာင့္ယွက္ႏိုင္တဲ့ အစြမ္း ရွိေနၿပီး အဲဒါေၾကာင့္ အပင္မ်ား ေရာဂါဒဏ္၊ အင္ဆက္ ပိုးမႊားဒဏ္၊ ရာသီဥတုဒဏ္နဲ႕ ဓာတု ညစ္ညမ္းမႈတို႕ကို ခုခံ ႏိုင္မႈ က်ဆင္း တတ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အိုဇုန္းဟာ အပင္မ်ား၊ သစ္ပင္မ်ားရဲ႕ အရြက္မ်ားကို ဖ်က္ဆီးေလ့ ရွိလို႕ အပန္းေျဖ ဥယ်ာဥ္မ်ား၊ ပန္းျခံ မ်ားနဲ႕ ျမိဳ႕ ျပ အလွတို႕ရဲ႕ ဆြဲ ေဆာင္မႈ ကိုလည္း ဖ်က္ဆီးပါတယ္။ သစ္ပင္မွာ သစ္ရြက္ဟာ ကာဗြန္ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ကို စုပ္ယူၿပီး ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ျပန္ထုတ္ ေပးတဲ့ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ေလထုကို ျပန္လည္ သန္႕စင္မႈ ဆိုတဲ့ အပင္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ဖ်က္ဆီးတဲ့ အတြက္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ သဘာ၀ အတိုင္း ျပန္လည္ နာလန္ထူမႈကို ေႏွာင့္ယွက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အိုဇုန္းဟာ သီးႏွံ စိုက္ခင္း မ်ားနဲ႕ သစ္ေတာတ ို႕ရဲ႕ ထြက္ႏံႈးကိုလဲ ေလ်ာ့က်ေစၿပီး သစ္ပင္တို႕ရဲ႕ ေရာဂါဒဏ္၊ ဖ်က္ပိုးဒဏ္နဲ႕ ရာသီဥတုဒဏ္ တုိ႕ကို ခံႏိုင္ရည္စြမ္းကို ထိခိုက္ ပ်က္ျပားေစပါတယ္။

အိုဇုန္းေလွ်ာ့ခ်ေရး လႈပ္ရွားမႈေန႕

သင့္ ျပည္နယ္ သို႕မဟုတ္ ေဒသဆိုင္ရာ ေလထု အရည္အေသြး ဌာနက အိုဇုန္းပမာဏ လူသားက်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေလာက္ေအာင္ မ်ားလာတဲ့ ေန႕အျဖစ္ ေၾကညာတဲ့ အခါ ဒီေန႕ကို အိုဇုန္းေလွ်ာ့ခ်ေရး လႈပ္ရွားမႈေန႕ အျဖစ္ သတ္မွတ္ပါတယ္။ အိုဇုန္းလႊာ ေလထုထဲ သိပ္ျမင့္ လာေနၿပီ ဆိုရင္ ညစ္ညမ္းမႈ ေလ်ာ့ခ်ေရး ကို ပါ၀င္ကူညီဖို႕ ေအာက္ပါ အထူး အခ်က္ မ်ားကို လိုက္နာႏိုင္ရင္ ေကာင္းပါတယ္။

 ေလထု ပိုမို သန္႕စင္ေလာက္တ့ဲ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေနပါ။ အမ်ားသံုး သယ္ယူပို႕ေဆာင္ေရးကို သံုးပါ။ (ကားကေန ထြက္တဲ့ ကာဗြန္ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ကို ေလ်ာ့ခ်ဖို႕ပါ)
 ခရီးထြက္ျခင္းကို ေလ်ာ့ခ်ပါ။ နီးနီးနားနားဆို လမ္းေလွ်ာက္သြားပါ။ (ယာဥ္ေတြက ထြက္တဲ့ ကာဗြန္ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႕ပါ)
 သင့္ကားကို ညေနခင္း ပိုေအးခ်ိန္ေရာက္မွ ေလာင္စာဆီ ျဖည့္ပါ။
 လွ်ပ္စစ္မီးနဲ႕ ေလေအးေပးစက္ သံုးျခင္းကို ေခၽြတာပါ။ (သူတို႕က ထြက္တဲ့ အေငြ႕ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႕ပါ။ အဲဒီ အေငြ႕ ေတြက ေလထု အေျခအေနကို ပိုဆိုးေစ ပါတယ္)
 အိမ္အလုပ္၊ အလုပ္ရံုနဲ႕ ပန္းျခံထဲမွာ ေဆးျဖန္းျခင္း အစရွိတဲ့ အေငြ႕ပ်ံမႈ ရွိတဲ့ အလုပ္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ပါ။ အထူးသျဖင့္ အိုဇုန္းသိပ္သည္းမႈ ျမင့္ေနခ်ိန္မွာ မလုပ္ဘဲ အခ်ိန္ေရႊ႕ၿပီးမွ လုပ္ပါ။
 ေလာင္စာဆီသံုး စက္ေတြကို အသံုးျပဳၿပီး ဥယ်ာဥ္ျပင္ျခင္း ျမက္ရိတ္ျခင္း အလုပ္ေတြကို အိုဇုန္းလႊာ သိပ္သည္းမႈ နည္းတဲ့ ညေနခင္း အခ်ိန္ေတြ ေရာက္တဲ့ အထိ ေစာင့္ၿပီး လုပ္ပါ။

အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ေလထု ညစ္ညမ္းမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႕ ေန႕တိုင္း ဒီအခ်က္ေတြကို လိုက္နာ ႏိုင္တာပါပဲ။

စြမ္းအင္ကို အိမ္မွာ၊ အလုပ္မွာ၊ ေနရာတိုင္းမွာ ေခၽြတာပါ
ဓာတ္ေငြ႕ရည္နဲ႕ ေလာင္စာဆီ ျဖည့္တဲ့ေနရာမွာ အေငြ႕ မလစ္ေစဖို႕ ညႊန္ၾကားခ်က္ကို အတိအက် လိုက္နာပါ။ ၿပီးေတာ့ အေငြ႕ မထြက္ေအာင္ မဖိတ္မစင္ေအာင္ အဖံုးကို ေသခ်ာ လံုျခံဳစြာ ၾကပ္ၾကပ္ ပိတ္ပါ။
ကား၊ ေလွနဲ႕ တျခားစက္ေတြ အားလံုးကို ထုတ္လုပ္သူရဲ႕ အာမခံ သက္တမ္းနဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္ အတိုင္း အတိအက် သံုးစြဲပါ။
သင့္ ကားတာယာ ေတြဟာ မွန္ကန္စြာ စြန္႕ပစ္တာ ေသခ်ာပါေစ
အတတ္ႏိုင္ဆံုး အမ်ားသံုး ေမာ္ေတာ္ယာဥ္နဲ႕ စက္ဘီး စီးနင္းျခင္း နဲ႕ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္း တို႕ကို ျပဳလုပ္ပါ
အတတ္ႏိုင္ဆံုး သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကို မထိခိုက္ေစတဲ့ အနံ႕ အသက္ ရွိတဲ့ အိမ္သုတ္ေဆးနဲ႕ တျခား ဓာတု သန္႕စင္ ေဆးရည္ ေတြကို သံုးပါ။ ဒီထက္ ပိုၿပီး ေလထု ညစ္ညမ္းမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးမွာ ပါ၀င္ လႈပ္ရွား ခ်င္ရင္ေတာ့ http://www.weather.com/outlook/health/airquality/articles/rt-18 ကို ဖတ္ရႈလိုက္နာ ႏိုင္ရင္ အတိုင္းထက္ အလြန္ လူသားေလာကကို အက်ိဳးျပဳ ေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္ရွင္
(ဆက္လက္ ေဖာ္ျပ ပါဦးမည္)

Read More...

Monday, June 16, 2008

ျမိဳ႕ရန္ကုန္ ေျပာင္ကတံုးကို ေသွ်ာင္ထံုးစို႕လား

သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမး္ေရး အဓိကနဲ႕ ထိုင္းမွာ ေက်ာင္းတက္ ခဲ့ေပမယ့္ ဘေလာ့မွာ သဘာ၀ ပတ္ ၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ပို႕စ္ ဆိုလို႕ တခါသံုး တူ အေၾကာင္းပဲ တင္ဖူးပါတယ္။ အေၾကာင္း ရင္း ကေတာ့ ကၽြန္မရဲ႕ စာတမ္း ေတြကို ကၽြန္မရဲ႕ ေမးလ္ထဲက ေဖာက္ယူ သြားၿပီး သူမ်ား ဘေလာ့မွာ ဧ။္သည္ မလြဲ ခပ္တည္တည္ အခန္႕ သားၾကီး ဖတ္ရတဲ့ အတြက္ စိတ္ပ်က္ စိတ္ကုန္ လို႕ ျဖစ္ပါတယ္။ (ေက်းဇူးရွင္ တုိ႕ေရ. Grammar ေလးေတာ့ ေျပာင္းၿပီး တင္ၾကပါ .. ႏိုင္ငံတကာ ဂ်ာနယ္ ေတြကို ပို႕ၿပီးသား ေတြမို႕ တရားစြဲရင္ ရေပမယ့္ ျမန္မာခ်င္း အမႈ မတက္ခ်င္ ပါဘူးေနာ္).. ကၽြန္မ ေနခဲ့ဖူးတဲ့ ရန္ကုန္ ျမိဳ႕ၾကီးဟာ အေရွ႕ေတာင္ အာရွမွာ အစိမ္းဆံုး ျမိဳ႕ေတာ္ ျဖစ္ခဲ့ ရာက ျမန္မာ့ ျမိဳ႕ေတာ္ ၾကပ္ေျပးကို ေျပာင္းေရႊ႕ သြားၿပီး တဲ့ေနာက္ သူ႕ဂုဏ္ပုဒ္မ်ား တစ္ခု ၿပီးတစ္ခု ေလ်ာ့က် သြားခဲ့ လုိက္တာ ခုေတာ့ နာဂစ္ ေမႊလို႕ ျမိဳ႕ ကတံုးၾကီး ျဖစ္သြား ရပါ ေတာ့တယ္။ ဒီအခါ မွာေတာ့ ကၽြန္မလဲ မေနႏိုင္ ေတာ့ဘဲ ရန္ကုန္ အတြက္ ရန္ကုန္သူ ရန္ကုန္သားနဲ႕ ရန္ကုန္မွာ ေနထိုင္ ေနသူေတြ အတြက္ ဒီပို႕စ္ကို ေရးရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္မွ မဟုတ္ဘဲ ဘယ္ျမိဳ႕မွာ မဆို ဒီပို႕စ္ကို apply လုပ္ႏိုင္ပါတယ္ရွင္။

မႏွစ္တည္းက ရန္ကုန္ျမိဳ႕ဟာ ျမိဳ႕ေတာ္ အျဖစ္က အဆင့္ ေလွ်ာက် သြားၿပီး တည္းက ရန္ကုန္ ေလထုဟာ ပံုမွန္ မသိမ္း ေတာ့ေသာ အမိႈက္ပံုမ်ား၊ ေရစီးေရလာ မေကာင္းေသာ ေျမာင္းမ်ား၊ ျမိဳ႕တြင္း ေမာင္းႏွင္ ေနေသာ ကား အမ်ားစု ျဖစ္သည့္ အင္ဂ်င္က် ေနေသာ ကားေဟာင္း ကားစုတ္ မ်ားက ထြက္ေသာ မီးခိုးမ်ား၊ လွ်ပ္စစ္မီး မလာမႈ ကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ခုတ္ေမာင္း ေနေသာ ဒီဇယ္သံုး မီးစက္၊ ေရတင္စက္ မ်ားက ထြက္ေသာ ေလထု ညစ္ညမ္း မႈမ်ား၊ စက္မႈဇုန္ အဂၤါရပ္ႏွင့္ တစ္စက္မွ မညီဘဲ ေျမကြက္ ရိုက္ အကြက္ေဖာ္ ေဆာက္လုပ္ ထား ေသာ စက္မႈဇုန္ မ်ားေၾကာင့္ ျမိဳ႕ထဲ လမ္းေလွ်ာက္ ထြက္ရံုႏွင့္ ရင္ၾကပ္ေစ ေလာက္ေအာင္ ေလထု ညစ္ညမး္ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ စိမ္းလန္း မိႈင္းညိဳ႕ဆဲ ျဖစ္ေသာ ႏွစ္ရာေက်ာ္ သက္တမ္းရွိ သစ္ပင္ၾကီး မ်ားက ရန္ကုန္ ေလထုကို အႏိုင္ႏိုင္ သန္႕စင္ ထိန္းသိမ္း ေပးထား ခဲ့ၾကသည္။

ေမလ ၂ရက္ေန႕ နာဂစ္ မုန္တိုင္း တိုက္ခတ္ အျပီး တြင္ေတာ့ လဲၿပိဳက် သြားေသာ သစ္ပင္ ၾကီးမ်ားရဲ႕ ေဘး ထြက္ ပစၥည္းမ်ား ျဖစ္ေသာ သစ္ကိုင္း သစ္ရြက္မ်ား နဲ႕ မုန္တိုင္း ဒဏ္သင့္ ေလလြင့္ ပစၥည္းမ်ား ပုပ္ေဆြး ရာက ထြက္ေပၚ လာမည္ ျဖစ္ေသာ အဆိပ္သင့္ ဓာတ္ေငြ႕ မ်ားက နဂိုရွိၿပီးသား ရန္ကုန္ ျမိဳ႕ရဲ႕ ညစ္ညမ္း ေလထုကို ထပ္မံ အားျဖည့္ လုိက္ေသာအခါ ဘာေတြ ျဖစ္လာမည္ ဆိုသည္ကို Environmental Protection Agency က ထုတ္ျပန္ေသာ စာတမ္းအတိုင္း ဘာသာျပန္ တင္ျပ ေပးမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ရန္ကုန္ ေလထု ျပန္လည္ သန္႕ရွင္း ေကာင္းမြန္ လာေရး အတြက္ ဘေလာ့ဂါ ညီမေလး ဘာညာ မွ စတင္ၿပီး သစ္ပင္ စိုက္ပ်ိဳးေရး အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ သစ္ပင္ေပါက္မ်ား စု ေဆာင္းျခင္း၊ သစ္ေစ့မ်ား ပ်ိဳးယူျခင္း စသည္တို႕ကို တႏိုင္တပုိင္ စတင္ ေဆာင္ရြက္ ေနၿပီး ရန္ကုန္ျမိဳ႕တြင္း လမ္းေဘး ၀ဲယာ တို႕တြင္ တႏိုင္တပိုင္ စိုက္ပ်ိဳး ကုသိုလ္ ယူသြားမည္ ျဖစ္ပါသည္။ သစ္တစ္ပင္ ေကာင္း ငွက္တစ္ေသာင္း နား ဆိုသည့္ အတိုင္း ငွက္သာ မက လူမ်ားပါ သန္႕ရွင္းေသာ ေလထုကို ရွဴရိႈက္ၿပီး က်န္းမာ စြာ ေနထိုင္ ႏိုင္ၾကရန္ ညီမေလး ဘာညာ နဲ႕ အတူ ပူးေပါင္းပါ၀င္ၿပီး ျမိဳ႕ ရန္ကုန္ ေျပာင္ကတံုးကို ေသွ်ာင္ထံုး ၾကပါစို႕လား ရွင္…

ကၽြန္မတို႕ လူသားမ်ား ေန႕စဥ္နဲ႕ အမွ် အဆုတ္ထဲ ရွဴသြင္းေနရတဲ့ ေလထု ထဲမွာ သဘာ၀ အရ ေအာက္စီဂ်င္၊ ႏိုက္ထရိုဂ်င္နဲ႕ တျခား ဓာတ္ေငြ႕မ်ား အမႈန္မ်ား ပါ၀င္ေနပါတယ္။ လူ႕ ခႏၶာကိုယ္က လိုအပ္တဲ့ ဓာတ္ေငြ႕ဟာ ေအာက္စီဂ်င္ သန္႕သန္႕သာ ျဖစ္ၿပီး လူတို႕ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားတဲ့ ေလထု ညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ ေလထုထဲ ပါ၀င္ လာတဲ့ ေအာက္ပါ ဓာတ္ေငြ႕ မ်ားကေတာ့ လူ႕ က်န္းမာေရး ကိုသာ မက လူသားတုိ႕ အသက္ရွင္ က်န္းမာဖို႕ ေန႕စဥ္ စားေသာက္ ေနရတဲ့ ေကာက္ပဲသီးႏွံ တို႕ရဲ႕ ထြက္ႏံႈးကိုပါ ေလ်ာ့က် ေစပါတယ္။ သူတို႕ကေတာ့
• Ozone (အိုဇုန္း)
• Particulate Matter (အမႈန္မ်ား)
• Sulfur Dioxide (ဆာလဖာ ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္)
• Nitrogen Dioxide (ႏိုက္ထရိုဂ်င္ ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္)နဲ႕
• Carbon Monoxide (ကာဗြန္မိုေနာက္ဆို္ဒ္) တို႕ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႕ဟာ လူ႕က်န္းမာေရးနဲ႕ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကို ဘယ္လို ထိခိုက္ေစသလဲ၊ သူတို႕ ဘယ္က ဘယ္လို ေလထုထဲ ေရာက္လာ သလဲ ဆိုတာ တစ္ခ်က္ ၾကည့္ၾက ရေအာင္ေနာ္…

Ozone (O3)

ေျမလႊာထုနဲ႕ နီးကပ္စြာ အိုဇုန္းလႊာ ျဖစ္ေပၚ လာမႈဟာ အလြန္ နည္းပါးေသာ နိမ့္က်ေသာ အဆင့္မွာ ေတာင္မွ လူသားတို႕ရဲ႕ က်န္းမာေရးကို အၾကီးအက်ယ္ ဒုကၡ ျဖစ္ေစတဲ့ ေလထု ညစ္ညမ္းမႈ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေကာက္ပဲသီးႏွံနဲ႕ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ စိုက္ခင္း မ်ားကိုပါ ပ်က္စီး ေစပါတယ္။ ျမိဳ႕ျပေတြမွာမွ ျဖစ္တတ္တဲ့ မီးခိုးျမဴထု တို႕ထဲမွာ အဓိက ပါ၀င္ ပစၥည္းလဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ကမၻာ့ေလထုကို အပိုင္းေလးပိုင္း ပိုင္းရင္ ေျမထုနဲ႕ အနီးဆံုး အလႊာ ကေန အေ၀းဆံုး အလႊာမ်ား အထိ အဆင့္ဆင့္ ျမင့္သြားတဲ့ အလႊာမ်ား ျဖစ္တဲ့ ထရိုပို စဖီးယား၊ စထရာတို စဖီးယား၊ အိုင္ယြန္နို စဖီးယားနဲ႕ အိပ္ဇိုး စဖီးယား အလႊာတို႕ ရွိတဲ့ အနက္ ေျမလႊာရဲ႕ အထက္ ဆယ္မိုင္ကေန မိုင္သံုးဆယ္ အကြာမွာ ရွိတဲ့ စထရာတို စဖီးယား အလႊာမွာ ရွိတဲ့ အိုဇုန္းဟာ လူသားတို႕ကို အက်ိဳးျပဳတဲ့ အိုဇုန္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေနက ထုတ္လႊတ္တဲ့ ခရမး္လြန္ေရာင္ျခည္ လူသားတို႕အေပၚ မက်ေရာက္ေအာင္ သူက ဒိုင္းသဖြယ္ တားဆီး ကာကြယ္ေပး ထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျမလႊာန႕ဲ ကပ္ေနတဲ့ ေလထု အလႊာမွာ ေပၚလာတဲ့ အိုဇုန္းဟာ ဆိုးရြားတဲ့ အိုဇုန္းျဖစ္ပါတယ္။ ကားေတြ၊ စက္မႈဇုန္ေတြက ဘြိဳင္လာ အိုး ေတြ၊ ဓာတ္အားေပးစက္ရံုေတြ၊ ဓာတုေဗဒ စက္ရံုေတြနဲ႕ တျခား မီးခိုး ထြက္ေစတဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြက ထြက္တဲ့ ညစ္ညမ္းမႈေတြဟာ ဓာတု ဓာတ္ျပဳမႈေတြ ေနေရာင္ ေအာက္ မွာ ျဖစ္ပြား တဲ့ အခါ ေျမလႊာအနီး အိုဇုန္းလႊာ ျဖစ္ပြားေပၚေပါက္ လာတာပါ။ ေလထု အတြင္း အိုဇုန္း ညစ္ညမ္းမႈဟာ ေနသာတဲ့ လေတြမွာ ရာသီဥတု ကလဲ ေျမလႊာအနီး ျဖစ္ တဲ့ အိုဇုန္းလႊာ ေပၚေပါက္မႈကို ထည့္၀င္ အားေပးေနတယ္ဆိုရင္ ျဖစ္ပြားေလ့ ရွိပါတယ္။ သာမန္အားျဖင့္ ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ေနေရာင္နဲ႕ ပူေႏြးစိုစြတ္တဲ့ အပူခ်ိန္ ရယ္၊ ေလထု ညစ္ညမး္မႈရယ္ ပါပဲ။ အိုဇုန္းျဖစ္ေပၚ ေစတဲ့ ေဖာ္ျမဴလာေလး ကေတာ့

ကာဗြန္ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ + ေအာက္ဆီဂ်င္ --- ေနေရာင္+ ပူေႏြးေသာ ရာသီဥတု -------- ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ + အိုဇုန္း
CO2 + O2 ----- Sunlight + hot temperature --- CO + O3

က်န္းမာေရးကို ဘယ္လို ထိခိုက္ေစသလဲ

အိုဇုန္းဟာ အဓိက အားျဖင့္ အဆုတ္ ေလရွဴျပြန္ မ်ားကို ယားယံ ေစၿပီး အေရျပားကိုလည္း ေနေလာင္သလိုကို ေလာင္ကၽြမ္းေစ ႏိုင္ပါတယ္။ အျခား ေရာဂါ လကၡဏာ မ်ားကေတာ့ ရင္ၾကပ္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ အသက္ ျပင္းျပင္း ရွဴတဲ့ အခါ နာက်င္ျခင္းနဲ႕ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ရာ၊ အိမ္ျပင္ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ျပဳလုပ္တဲ့ အခါ အသက္ရွဴရ ခက္ျခင္း မ်ား ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ နဂိုတည္းက အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး ျပသနာ မ်ား ရွိတဲ့ သူမ်ားအဖို႕ အဆိုးရြားဆံုး ခံစားရေလ့ ရွိၿပီး သာမန္ က်န္းမာေရး ေကာင္းသူ မ်ား အိမ္ျပင္မွာ သြက္သြက္လက္လက္ လႈပ္ရွား လုပ္ကိုင္ ႏိုင္သူမ်ား အတြက္ကေတာ့ ေလထုတြင္း အိုဇုန္း ပါ၀င္မႈ ျမင့္လာတဲ့အခါမွ ခံစားရေလ့ ရိွပါတယ္။

အိုဇုန္း ညစ္ညမ္းမႈကို ထပ္ခါ ထပ္ခါ ထိေတြ႕ ခံစားရတာ လေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာလာရင္ေတာ့ အဆုတ္ အၿပီးတိုင္ ပ်က္စီးျခင္း ကိုခံစား ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေႏြရာသီမွာ အိမ္ျပင္ အေဆာက္အဦ အျပင္ ထြက္ေနေလ့ ရွိသူမ်ားနဲ႕ ကေလးသူငယ္တို႕ ပိုမို ခံစား ၾကရေလ့ ရွိပါတယ္။
အလြန္နည္းပါးတဲ့ အိုဇုန္းလႊာ ျဖစ္ေပၚမႈ အေျခအေန မွာေတာင္ ဒီ အိုဇုန္းဟာ လူသားတို႕ အတြက္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ က်န္းမာေရး ျပသနာမ်ား ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ဆိုးရြားျပင္းထန္ေသာ ပန္းနာ ရင္ၾကပ္ေရာဂါ၊ အဆုတ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေလ်ာ့က်ျခင္း၊ နမိုးနီးယား အဆုတ္ေရာင္ ေရာဂါနဲ႕ အသက္ရွဴ ေလျပြန္ ေရာင္ရမ္းျခင္း စတဲ့ အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး ထိခိုက္မႈ တို႕ကို ျဖစ္ေပၚ ေစပါတယ္။

အေရာင္ အနံံ႕ အရသာ မရွိတဲ့ အိုဇုန္းဟာ ဘယ္လို သတိထားစရာ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္မွ မရွိတာမို႕ အိုဇုန္းေၾကာင့္ က်န္းမာေရး ထိခုိက္မႈဟာ ဘယ္လို သတိေပး လမ္းညႊန္မႈမွ မရွိဘဲ ျဖစ္ပြား ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေလထုတြင္း အိုဇုန္းပါ၀င္မႈ ျမင့္မားျခင္းဟာ ရက္ အတန္ၾကာ ဆက္ရွိေနႏိုင္ၿပီးမွ ျပန္လည္ အားေပ်ာ့ သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အိုဇုန္းေၾကာင့္ အဆုတ္ပ်က္စီးျခင္းကေတာ့ ေလထုတြင္း အိုဇုန္းပါ၀င္ႏံႈး ေလ်ာ့က် ေပမယ့္ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြား ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖြံ႕ျဖိဳးၿပီး ႏိုင္ငံ မ်ားမွာ ေန႕စဥ္ မိုးေလ၀သ သတင္း ေၾကညာ ရာမွာ မိုးရြာ မရြာထက္ အိုဇုန္းပါ၀င္မႈ ေလထုထဲ ဘယ္ေလာက္ အေျခအေန ရွိေနၿပီ လုိ႕ပါ ထည့္သြင္း ေၾကညာ ေနၾကပါတယ္ရွင္။ တခ်ိဳ႕ရက္ေတြမွာ အိမ္ထဲက အိမ္ျပင္ မထြက္ဖို႕ပါ ေၾကညာ ထားရတဲ့ အထိ အေရးတယူ ျပဳၾက ပါတယ္။ မိုးေရစိုရင္ အ၀တ္ လဲလိုက္လို႕ ရေပမယ့္ အိုဇုန္းေၾကာင္ ့အဆုတ္ပ်က္ရင္ အ၀တ္လဲသလုိ အဆုတ္ကို အလြယ္တကူ လဲပစ္ လုိက္လုိ႕မွ မရပဲေနာ္…

ဘယ္သူေတြ အိုဇုန္းဆိပ္ သင့္မႈ အမ်ားဆံုးလဲ

လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အိုဇုန္းဆိပ္ကို ခုခံမႈ စြမ္းအား နည္းၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျပင္ပ ေလထုထဲမွာ သြက္လက္စြာ သြားလာ လႈပ္ရွား ေနၾကသူေတြ ပါပဲ။ သူတို႕ဟာ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အရ လႈပ္ရွားေလေလ အသက္ရႈႏံႈန္းက ပိုျမန္ ပိုျပင္း လာေလ မို႕ အိုဇုန္းကို ပိုရွဴမိေလပဲ မဟုတ္ပါလား။
• အိုဇုန္း ထိေတြ႕မႈ အႏၲရာယ္ အမ်ားဆံုး အုပ္စုကေတာ့ အေဆာ့သန္တဲ့ကေလးမ်ားပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေႏြရာသီ ကစားကြင္း မ်ားမွာ အခ်ိန္ အၾကာဆံုး ေလထုနဲ႕ ထိေတြ႕သူမ်ား မဟုတ္ပါလား။ ကေလးေတြ ရင္ၾကပ္ ပန္းနာ ျဖစ္တတ္ၾကတာ အိုဇုန္းေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားပါတယ္
• ျပင္ပ ေလထုမွာ ကိုယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈ နည္းတဲ့ လူမ်ားထက္ ျပင္ပ ေလထုမွာ အားကစား ေလ့က်င့္ခန္း နဲ႕ အလုပ္ လုပ္တဲ့ သူမ်ားဟာ အိုဇုန္း ထိေတြ႕မႈဒဏ္ကို ပိုခံစားရေလ့ ရွိပါတယ္။
(ဆက္လက္ ေဖာ္ျပ ပါဦးမည္)

ရည္ညႊန္း ကိုးကားခ်က္။
(၁) ရန္ကုန္ ျပည္သူ႕ ေဆးရံုၾကီး အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္း ဌာန လူနာ စာရင္း
(၂) http://www.epa.gov/

Read More...

Wednesday, October 31, 2007

Halloween Day အမွတ္တရ ကၽြန္မရဲ႕ ့ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ား

မေတာ္တဆ ကိုရန္ေအာင္ရဲ႕ ဘေလာ့ကို ေရာက္သြားပါတယ္  ဖတ္မိရင္ တက္ၿပီးသားတဲ့။ ကဲ.. ေရးပါမယ္။ ပထမဆံုး သရဲကို ေတြ႕ဖူးတာ ၈တန္းတုန္းက… အိမ္ေနာက္ေဖးမွာ ေက်ာခ်င္းကပ္ ျခံက လဲမိႈ႕ပင္ၾကီးေပၚကို ေခါင္းရင္းအိမ္က ဗန္ဒါပင္ေပၚ ကေန ကူးသြားတာ ျဖဴျဖဴ အေငြ႕ၾကီး တိမ္လိုပဲ။ မနက္ ၄နာရီခြဲေလာက္မွာ စာထက်က္ရင္း ေတြ႕ခဲ့ဖူးတယ္။ ေနာက္ ထိုင္းမွာ ေက်ာင္းတက္ ရင္း ေလျဖတ္လို႕ ေဆးရံု တက္ ရေတာ့ သရဲေတြနဲ႕ ထပ္ေတြ႕ ျပန္ပါတယ္။

ပထမဆံုး အေခါက္က စေျပာျပမယ္ေနာ္။ အဲဒီညက လိႈင့္ကို ဘယ္သူမွ လူနာ မေစာင့္ႏိုင္ဘူး။ ေဆးရံုက မိန္းကေလးေဆာင္မို႕ ေယာက္်ား ေလး ေပးမ၀င္ဘူး။ မိန္းကေလး သူငယ္ခ်င္းကလဲ အျမဲ လာေစာင့္ မအိပ္ႏိုင္ဘူးေလ။ ဒါနဲ႕ ရပါတယ္ဆိုၿပီး တစ္ေယာက္ ထဲေနတာ။ ည သန္းေခါင္မွာ ေခါင္းရင္း ျပတင္းေပါက္ကေန ေဖာက္၀င္လာတာ ပ်ံၿပီးေတာ့ သူက ေယာက္်ား အသက္ငယ္ငယ္။ အခန္းထဲမွာ တျခားသူ႕လို ဟာေတြ ၃ေယာက္ရွိတယ္ စကားေတြေျပာၾကတယ္ သူတို႕ ေျပာတဲ့ဘာသာကို နားမလည္ဘူး ေနာက္ေတာ့ နာ့စ္ ၀င္လာေတာ့ ေခါင္းရင္း ျပတင္းေပါက္ကေန ျပန္ထြက္သြားတာ လိႈင့္အခန္းက မိန္းဧည့္ခန္းရဲ႕ ညာဘက္။ မိန္းဧည့္ခန္းကေန လိႈင္တို႕ ၀ါ့ဒ္ထဲ ၀င္ရတာ လိႈင့္အခန္းက အတြင္းက်ဆံုးေလ။ ဒါနဲ႕ နာ့စ္က ၀ါ့ဒ္အျပင္မွာ။ အေရးေပၚ ေခါင္းေလာင္းဖုက ကိုယ့္ေဘးတင္ ဒါေပမယ့္ သြားကို ႏွိပ္ဖို႕ကို မလႈပ္ရဲတာ
အဟိ အိတိပိေသာအစ သံဗုေဒၶအလယ္ပဲ ေနာက္ဆံုးမွ အားတင္းၿပီးေခါင္းေလာင္းကို ႏွိပ္ေတာ့ နာ့စ္၀င္လာေတာ့ နာ့စ္လဲ တအားလန္႕တာ လိႈင့္ကို။ ျဖဴေဖြးေနလို႕ အိပ္ေဆးထိုးလိုက္ရေရာ။ ေျပာျပေတာ့ နာ့စ္က ျပတင္းေပါက္ကို စစ္ၾကည့္တယ္ သိလား … ျပတင္းေပါက္ကေလ ၃ထပ္ေတာင္ ပိတ္ထားတာမွ ဖုန္ေတာင္ မလြင့္ဘူး။ သူက ေအးေဆးေလး ေဖာက္၀င္လာတာ။ ၿပီးေတာ့ အခန္းေျပာင္းေပးတယ္။ အဟဲ ဒါေပမယ့္ ဒီအေဆာင္ပဲေလ အခန္းပဲ လြဲတာ ဟုိက ေအးေဆး ေလွ်ာက္သြားေနတာကို။

ဒုတိယအၾကိမ္က် ေတာ့ အသစ္ေျပာင္းေပးတဲ့အခန္းမွာ ထပ္ေတြ႕တာ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ၀ါ့ဒ္တစ္ခုလုံး ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္းလူနာ.. အေၾကာက္လြန္ၿပီး အေၾကာ တင္းသြားရင္ ေခါင္းထဲမွာ ေသြးေၾကာ ေပါက္မွာ စိုးလို႕ အမ်ိဳးသားကို ေပးေစာင့္လိုက္ေရာ… ဒါနဲ႕ ညဘက္ ေလေပါေနတာေပါ့.. သူမ်ားကို အားနာစရာ မရွိဘူး ဆိုၿပီးေလ။ ည ၁၂ မတ္တင္းဗ် အတိအက်.. ၀ါဒ္ထဲကို မိန္းဧည့္ခန္းကေန တံခါးကို ဖြင့္ၿပီး ၀င္လာတာ သူကျဖဴျဖဴ ဆိုေတာ့ နာ့စ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေရာင္းလွည့္တယ္ ထင္တာ။ ရွဴး တိုးတိုးေပါ့ အိပ္ခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ေနမယ္ေပါ့။ မအိပ္လို႕ ဆူခံေနရမယ္ ဆိုၿပီး ၿငိမ္ေစာင့္ေနတာ သူက လိႈင့္အခန္း ေျခရင္းက အိမ္သာထဲ ၀င္သြားေရာ ၂ေယာက္လံုး ျမင္တာေနာ္။ ထင္လိုက္တာက ဆီးပုလင္းေတြ လာသိမ္းတယ္ ထင္လိုက္တာ။ သူျပန္ထြက္သြားရင္ ဆက္စကားေျပာမယ္ ဆိုၿပီး တိတ္တိတ္ေလး ေစာင့္ေနတာ။ သူျပန္ အထြက္ကို.. အခန္းနံရံေတြက ေအာက္တ၀က္က အလင္းပိတ္ က်န္ အထက္ တ၀က္က အလင္းမႈန္ မွန္ေတြနဲ႕ ကာထားတာေလ။ မီး အဖြင့္အပိတ္ေတြက ျမင္ေနရတာ ၀ါး၀ါးေပါ့။ လိႈင္တို႕အခန္းကေတာ့ မီးေခ်ာင္း ေသးေသးေလး ဖြင့္ထားတာ.. ေစာင့္ေနတာကို ျပန္ထြက္ မလာ ဘူးဗ်ာ နာရီ၀က္ေက်ာ္တဲ့အထိ.. အဲဒါနဲ႕ ၂ေယာက္သား ေၾကာက္လဲ ေၾကာက္ သိလဲ သိခ်င္နဲ႕ တူတူ အိမ္သာတံခါးကို သြားေခါက္ တာ။ ဘာသံမွ မၾကားလို႕ ဆြဲဖြင့္ေတာ့ ဘယ္သူမွ မရွိဘူး ဘာေျခရာ လက္ရာမွ မပ်က္ဘူး ကိုယ့္မ်က္စိေရွ႕တင္ ၀င္သြားတာကို…

၂ေယာက္သား တုန္သြားတာပဲ အစက ေတာ္ေတာ္ကို ေၾကာက္တာ ညဆို တညလံုး မအိပ္ဘဲ ထထိုင္ၿပီး ပရိတ္နာေနရတယ္ ေနထြက္မွ အိပ္ရဲတာ အဲေလာက္ထိ

ဒုတိယနဲ႕ တတိယက နည္းနည္းအဆက္ရွိတယ္.. အဲဒါျမင္ကတည္းက လိႈင္တို႕ တညလံုး မအိပ္ဘဲ ပရိတ္နာၿပီး တေနကုန္ အိပ္ၾကေတာ့တာ တမနက္က်ေတာ့ တညလံုး တရားနာထားၿပီး မနက္ ေလးနာရီခြဲ ေလာက္ဆိုေတာ့ ေနထြက္ ေတာ့မယ္ေပါ့ သူတို႕ မလာေတာ့ဘူး ထင္တယ္ အိပ္ေတာ့မယ္ ဆိုၿပီး အိပ္တာ။ အခန္းကို စည္းခ်အိပ္တာေနာ္ ဒါေတာင္အိပ္ေပ်ာ္ခါစကေလးမွာ တံခါးလာေခါက္ေရာ.. ထင္လိုက္တာက နာ့စ္မက မနက္ ေျခာက္နာရီဆို အဖ်ားစစ္ ေသြးစစ္ ေဆးတိုက္လုပ္တယ္ေလ… အဲဒီေတာ့ အဲဒီနာ့စ္ လာတယ္ ထင္လိုက္တာ။ ဒါနဲ႕ တံခါး ဖြင့္ေပး လိုက္ေရာ။ တံခါးအျပင္မွာ ဘယ္သူမွ မရွိဘူး။ ထင္လိုက္တာက ကပ္လ်က္အခန္းမွာ လူနာ ေရာက္ေနၿပီမို႕ သူ႕ကို အရင္ ေဆး၀င္ေပး ေနတယ္ ထင္လိုက္တာ။ ဒါနဲ႕ အဲဒီအခန္းကေန ျပန္ထြက္လာရင္ ကိုယ့္ကို နာ့စ္မ လာစစ္လို႕ ရေအာင္ ဆိုၿပီး တံခါးကို ေသာ့ျပန္မခတ္ေတာ့ပဲ ေစ့ရံုေစ့လိုက္တာ။ နာ့စ္လာရင္ တြန္းဖြင့္ ၀င္ခဲ့လို႕ ရတာေပါ့လို႕ ေတြးလိုက္ေသးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ျပန္အိပ္ေရာ… အဲဒါ မဟာအမွားပဲ … တံခါး ဖြင့္ လိုက္ေတာ့ စည္းေပါက္ သြားၿပီေလ အမေလး ၾကက္သီးထလိုက္တာ ခုထိ ထတုန္းပဲ။ ျပန္အိပ္ေတာ့ အိပ္ေပ်ာ္ခါစေလးမွာ ကိုယ့္နား တစ္ေယာက္ေယာက္ လာရပ္တယ္လို႕ ခံစားလိုက္ရလို႕ နာ့စ္ ေရာက္ၿပီထင္ၿပီး မ်က္စိဖြင့္လိုက္တာ.. အလားလား… ရုပ္ရွင္ေတြထဲက သူက အမ်ားၾကီး ေခ်ာပါတယ္ ဗ်ာ… ေလထဲမွာ တန္းလန္းၾကီး မဲတူးလို႕… မ်က္ႏွာေပၚမွာ အဏုျမဴစိမ္း အေရာင္ေတြေျပးလို႕… ဘာေျပာေကာင္း မလဲ ေအာ္လိုက္တာ … ေပ်ာက္ၿပီး ေျပးေရာ… တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ဘယ္တုန္းကမွ မေဟာင္တဲ့ ေဆးရံုထဲက ေခြးေတြ ထအူတာ။ လိႈင့္ ၀ါ့ဒ္ရဲ႕ အျပင္မွာ ရွိတဲ့ ကားပါကင္က ကားေတြရဲ႕ sensor ေတြကလဲ ထေအာ္တာ တပြမ္ပြမ္နဲ႕။ အမ်ိဳးသားလဲ လန္႕ႏိုးၿပီး နာ့စ္ သြားေခၚ ရေရာ.. တကယ္က နာ့စ္က မလာေသးဘူး။ အဲဒီမွာတင္ အိပ္ေဆး ထိုးလိုက္ရေရာ… အိပ္ေပ်ာ္သြားေတာ့ အိပ္မက္ထဲကို ထပ္လာတယ္ ဆရာ… သူ႕ကို ေစာေစာကလို ထင္းထင္းႀကီး မျမင္ရေတာ့ဘူး မီးခိုးေတြၾကားမွာ ၀ါး၀ါးေပါ့ သူမွန္းသိတယ္။ အမယ္.. မ်က္ႏွာက စိတ္မ ေကာင္းတဲ့ မ်က္ႏွာေပးေလးနဲ႕ သနားစရာ… ေၾကာက္ဖို႕ မေကာင္းေတာ့ဘူး။ သူက ကိုယ့္ကို စိုက္ၾကည့္ ေနတယ္ ကိုယ္ကလဲသူ႕ကို စိုက္ ၾကည့္ ေနတယ္ သူေျပာခ်င္တဲ့ စကားလံုး ေတြက ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ ကိုယ့္အသံကို ကိုယ္ျပန္ၾကား ရတ့ဲပံုနဲ႕ သိလာတာ။ တယ္လီပသီ ထင္တယ္။

ေျခာက္လွန္႕ခ်င္တာ မဟုတ္ပါဘူးတဲ့ ဒြတ္ခေပးမလို႕လဲ မဟုတ္ပါဘူးတဲ့ ။ သူ တအား အထီးက်န္ေနလို႕ သူငယ္ခ်င္းေမတၲာ လိုခ်င္လို႕ပါတဲ့ အထီးက်န္ေနတာ ႏွစ္ ၃၀ ရွိၿပီတဲ့။ ဒါေလးပဲ ေျပာသြားတာ။ ျပန္ႏိုးလာေတာ့ နာ့စ္မကို ေမးၾကည့္တယ္: ဒီအခန္းမွာပဲ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၃၀ ေလာက္က ေအအိုင္ဒီအက္စ္ လူနာေတြ လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းက ပစ္ထားလို႕ စိတ္ဓာတ္က်ၿပီး ၾကိဳးဆြဲခ် ေသသြားၾကတာ မနည္းဘူးတဲ့။ ေနာက္မွ ေဆးရံုကို ျပန္ျပင္ေဆာက္ေတာ့ ဒီအေဆာင္ကို ျပန္ျပင္ၿပီး ေက်ာင္းသူေတြအတြက္ လူနာေဆာင္ လုပ္လိုက္တာတဲ့။ ရက္စက္ပါ့။ အဲဒါနဲ႕ ဘုန္းၾကီးပင့္တယ္ မရဘူးဗ်ာ။ တပါးမွ ပင့္လို႕ မရဘူး။ ဘယ္ဘုန္းၾကီးမွ မအားဘူး။ ဒါနဲ႕ အိမ္က ပင့္လာတဲ့ ရုပ္ပြားေတာ္ေလးကို ဆြမ္းကပ္ရတယ္။ ပဌာန္းနဲ႕ စည္းခ်ထားတာကို လက္တလံုးျခား နာ့စ္မနဲ႕ ပံုမွားရိုက္ၿပီး စည္းက်ိဳးေအာင္လုပ္တာ ေတာ္ေတာ္လည္တဲ့ သရဲ။
ဆြမ္းကပ္ၿပီး ပဌာန္းရြတ္ ပရိတ္ရြတ္ ေမတၲာပို႕ ၿပီး တသက္လံုးက လုပ္ခဲ့တဲ့ ကုသိုလ္ေတြ ျပန္စဥ္းစားလိုက္တယ္။ ၿပီးမွ အမွ်ေ၀ေပးလုိက္တာ အဲဒီေန႕က စၿပီး လန္႕ေအာင္ မေျခာက္ေ တာ့ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သေဘာ ေကာင္းမွန္း သိေတာ့ သူ႕ေဘာ္ေဘာ္ ေပါက္စနေလးေတြ ေခၚလာတယ္ ဗ်ာ။ သူတို႕ ရွိေနရင္ ရွိမွန္း သိေနတယ္။ ဒီလိုပဲ ဟိုနားကပ္ေခ်ာင္း ဒီနားက ေစာင့္ေပါ့။ အိပ္ေပ်ာ္ခါနီးဆိုရင္ စိတ္ကေလးက တအား ၿငိမ္သြား သိမ္ေမြ႕သြားတာကိုး။ သူတို႕က အဲဒီအခ်ိန္က်မွ ကိုယ့္ကို လာဆက္သြယ္တာေလ။

တည ထပ္လာေတြ႕ျပန္ေရာ.. နင့္ကို အမွ်ေပးထားၿပီးသားကို ဘာလာလုပ္ျပန္လဲေပါ့ ေမးေရာ။ မီးရထားလက္မွတ္ဖိုးက မျပည့္ေသးေတာ့ ထပ္ထပ္စုေနရတယ္တဲ့။ ဆိုလိုတာက ေနာက္ဘ၀ ကူးဖို႕ ကုသိုလ္ အဖို႕က မျပည့္ေသးဘူး။ အဲဒါနဲ႕ ကုသိုလ္လုပ္တိုင္း သူတို႕ကို အမွ်ေပး ရတယ္။ ျမန္ျမန္ ျပည့္ၿပီးရင္ သံေယာဇဥ္ ငါ့လာ တြယ္မေနနဲ႕… ျမန္ျမန္ ေနာက္ဘ၀ကိုသြားၾကလို႕ ေျပာရေသးတယ္။ ဒါနဲ႕ ေဆးရံုက ဆင္းလာေရာ.. အဲဒါ 2006က..

ဟိုတေလာက ေဆးရံု ထပ္တက္ရတယ္ အမယ္ေလး ကိုယ္အလာကို သူတို႕ကေပ်ာ္လို႕ ေစာင့္ေနတာ ေလးထပ္တိုက္ ေထာင့္စြန္းက ၀ါဒ္ေလ တိတ္ဆိတ္ေနတာ။ ward တခုလံုး ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္း လူနာ။ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ တက္ရတာမို႕ ေယာက္်ားက ကိုယ့္ကို ထားခဲ့ၿပီး အိမ္ျပန္ လိုတာျပန္ယူတာ။ အမယ္ေလး.. မ်က္ႏွာၾကက္ကို ေခါက္တယ္။ ဖန္ေခ်ာင္းကို လႈပ္တယ္။ အခန္းထဲမွာ လမ္းေလွ်ာက္ျပတယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္မွာ အေဒၚဆီက ဖုန္းလာေရာ။ အဲလို လုပ္ေနတယ္လို႕ တိုင္တာေပါ့။ စကားကိုလဲ တမင္ဆြဲေျပာေနတာ။ သူ႕အသံၾကားရင္ အေၾကာက္ သက္သာ တယ္ ဆိုၿပီးေလ။ အဲဒါေနာက္ အေဒၚက ေျပာျပတယ္ ေဘာ္ေဘာ္ဖြဲ႕နည္း။
(၁) သီလယူတဲ့။
(၂) သူတို႕ကိုလဲ သရဏံ ေပးတဲ့ ဘုန္းၾကီးလိုေပါ့ မႏိႈင္းေကာင္း ႏိႈင္းေကာင္း
(၃) သူတို႕ကိုလဲ သီလေပးတဲ့
(၄) ေနာက္ၿပီး ဂုဏ္ေတာ္ကိုးပါး ရြတ္တဲ့
(၅) ၿပီးေတာ့ သူတို႕ကို ေကာင္းေကာင္း လိႈက္လိႈက္လွဲလွဲ ကိုယ္ခ်င္းစာၿပီး ေမတၲာပို႕တဲ့
ကိုယ့္ေမတၲာလိႈင္း သူတို႕ဆီ ေရာက္ၿပီ သူတို႕ ကိုယ့္ေမတၲာကို ခံစားလို႕ ရသြားၿပီ ဆိုရင္ ၾကက္သီးေတြ တအား ထလာမယ္တဲ့။
လိႈက္လိႈက္ လွဲလွဲ ထပ္ကာ ထပ္ကာပို႕တဲ့။ ပို႕ရင္းနဲ႕ ကိုယ့္စိတ္ ေပ်ာ္လာ လိမ့္မယ္တဲ့။ အူျမဴးလာလိမ့္မယ္တဲ့။ အဲဒါဆိုရင္ သူတို႕လဲ နင့္ကို ေတာ္ေတာ္ ခ်စ္သြားၿပီတဲ့။ ေနာက္ၿပီးရင္ ေတာ္ေတာ္ႀကီး အိုေကၿပီဆိုရင္
(၆) လုပ္ဖူးသမွ် ကုသိုလ္ကို ျပန္အာရံုျပဳၿပီး အမွ်ေ၀ခ်လိုက္
(၇) သူတို႕ကိုလဲ သာဓုေခၚခိုင္းတဲ့။ သူတို႕က သာဓု ေခၚတတ္ခ်င္မွ ေခၚတတ္မွာတဲ့။
ဒါေပမယ့္ ကိုယ္ကေတာ့ သူတို႕ကို ႏြယ္မထားနဲ႕ သံေယာဇဥ္ တြယ္မထားနဲ႕ ကိုယ့္ကို ျပန္ပတ္တတ္တယ္တဲ့။ ငါ့ကို ကာကြယ္ ေပးပါေစ ဆိုတဲ့ စိတ္နဲ႕ မလုပ္ရဘူးတဲ့။ အဲလိုပဲ မဟုတ္တာ မခိုင္းရဘူးတဲ့။ ကိုယ္ျပန္ ဒြတ္ခေရာက္တတ္တယ္တဲ့။ ဘာလို႕လဲ ဆိုေတာ့ ေစတနာ မမွန္မွန္း သူတို႕က လူေတြထက္ အသိျမန္သတဲ့။

ေျပာေနရင္းအေဒၚက ေနာက္ေရာ။ နင္တစ္ေယာက္တည္းပ်င္းေနလို႕ သူတို႕က အေဖာ္လုပ္ေပးေနတာကို နင္က ေၾကာက္ေနရလား သူတို႕ကို ကျပခိုင္း ဆိုၿပီးေလ။ ေျပာေနရင္း ဖုန္းလိုင္းက ျပတ္ေတာက္ ျပတ္ေတာက္ျဖစ္ေရာ။ ၾကည့္ေတာ့ ဆစ္ကနယ္ က အျပည့္။
အေဒၚက သူ႕လိုင္းလဲ အျပည့္ပဲတဲ့။ အဲဒီမွာ သေဘာေပါက္လိုက္တာ သူတို႕ လက္ခ်က္ပဲလို႕။ ေတာက္ေလွ်ာက္ အၾကာၾကီးေျပာေနတာကို အေကာင္းၾကီး… ခုလိုေျပာမွ လံုး၀ လိုင္းျပတ္တာ မဟုတ္ဘူး အသံေတြ ေပ်ာက္ကုန္တာ။ ဒီမွာတင္ သူတို႕ တစခန္းထၿပီလို႕ သိလိုက္ေရာ။
အသံလိုင္းက ျပတ္လိုက္လာလိုက္နဲ႕။ ဟဲ့ ငါစကားေကာင္းေကာင္းေျပာပါရေစ မေႏွာင့္ယွက္ပါနဲ႕လု႕ိေျပာရင္ အေဒၚ့အသံျပန္ၾကားရတယ္။ ျဖစ္ပံု။ အဲလို အခါ ၂၀ေလာက္ျဖစ္ၿပီးလိုင္းက လံုး၀ က်သြားတာ ျပန္ကို ေခၚမရေတာ့ဘူး။ ေၾကာက္တာေပါ့။ အဲဒါနဲ႕ အေဒၚ ေျပာတဲ့အတိုင္း ခ်က္ခ်င္းလုပ္ရေတာ့တာ။ ဆယ့္ငါးမိနစ္ေလာက္ ၾကာလို႕ အဆင့္ေတြအားလံုးၿပီးလို႕ အမွ် လို႕လဲ ေျပာေရာ ဖုန္းလဲ ျပန္ျမည္ေရာ။ အေဒၚဆို လန္႕တာေလ။ ငါ့အမွားပါ ငါေနာက္မိလို႕ ဆိုၿပီး။ သူက အဲဒီအခ်ိန္တေလွ်ာက္လံုး ဖုန္းေခၚတာ လံုး၀ မရေတာ့ အေၾကာက္လြန္ သတိလစ္ ေနၿပီ ထင္တာ။ အမ်ိဳးသားကို ဖုန္းဆက္ ေျပာေတာ့ အမ်ိဳးသားကလဲ ဖံုးဆက္တာ မရနဲ႕ သူတို႕ ၂ေယာက္ ငယ္ထိပ္ ေျမြေပါက္သြားတယ္။ တအားလန္႕ၿပီး ေဆးရံုကို အျမန္ ျပန္လာေနတာ။ ကိုယ္ကေတာ့ အဲဒိေန႕က စၿပီး လံုး၀ သရဲေၾကာက္ေတာ့ဘူး။ ၿပိးေတာ့သိလား … အဲဒီတေခါက္ ေဆးရံုမွာ တကယ္က ဘတ္ ၇ေသာင္းေလာက္ကုန္မွာ။ အဲဒါကို သုေတသန လူနာလို႕ ဆံုးျဖတ္ၿပီး တျပားမွ မေပးခဲ့ရဘူး ဒန္တန္႕တန္…

အင္း အဲဒီညက သူတို႕ အမွ်ယူဖို႕ စာရင္း ေကာက္ေန ၾကတယ္ သိလား သနားပါတယ္.. ဟိုအုပ္စုက ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ဒီအုပ္စုက ဘယ္ ႏွစ္ေယာက္ေပါ့.. ေနာက္ေန႕ မနက္ အမွ် ထပ္ေ၀ ေပးရတယ္။ ေဆးရံုက ဆင္းမယ့္ညမွာ တညလံုး သူတို႕ ကိုယ့္ကို လာႏႈတ္ဆက္ ေနတာ ေက်းဇူးတင္လို႕တဲ့။ အဲဒီညက ညည္းလိုက္တယ္ေလ နင္တို႕ထဲမွာဟယ္ လို႕ .. ဆရာ၀န္ မပါဘူးလားလို႕။ ငါ့ကို သုေတသန လူနာဆိုၿပီး ခုထိေရာဂါ ေပ်ာက္ေသးဘူးလို႕… ေဆးေလးဘာေလး ကုမေပးခ်င္ၾကဘူးလားလို႕ အဟိ။ ဘာမွ ေျပာဘူး ခုေတာ့ ေနျပန္ေကာင္းေနတယ္။ ဆရာ၀န္ေတြလဲ မ်က္စိလည္လို႕။

အင္း သူတို႕ထဲမွာလဲ စုန္းျပဴးရွိတယ္ သိလား ။ မွင္စာတစ္ေကာင္… သူက ဆိုးကို ဆိုးတာ။ သူ႕ကို လိႈင္က ျမင္တာ မဟုတ္ဘူး အမ်ိဳးသားက ျမင္တာ။ မ်က္ႏွာၾကက္ ေပၚကေန ေဖာက္ဆင္း လာလို႕ အမ်ိဳးသားက လိုက္ရိုက္တာ ဗီရိုထဲ ၀င္ေျပးတယ္။ အဲဒါကို မရမက လိုက္ရိုက္တာ နည္းနည္း နာသြားေရာ.. အဲဒီအခ်ိန္မွာ မ်က္ႏွာၾကက္ေပၚက ေျမြအစိမ္းၾကီး ဆင္းလာၿပီး တဟပ္ထဲ ဟပ္ၿပီး မ်ိဳခ်လိုက္ၿပီး မ်က္ႏွာၾကက္ေပၚ ျပန္တက္ သြားတယ္တဲ့။ လိႈင္က မျမင္လိုက္ဘူး အိပ္ေပ်ာ္ေနတာ။ သူတို႕ခ်င္းခ်င္း ျပန္ေဆာ္တာ ျဖစ္မယ္ထင္တာပဲ။

ဒါနဲ႕ ေဆးရံုက ဆင္းလာပါေရာ။ ေနတဲ့ ကြန္ဒိုမွာ ကြန္ကရစ္ခ်ည့္ပါ ကြာ။ တရက္ အိမ္သာတက္ေတာ့ ကိစၥၿပီးေတာ့ ေရေတြဘာေတြ ဆြဲၿပီး ျပန္ထြက္ လာေတာ့အမ်ိဳးသားက ၀င္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ထေအာ္ေရာ။ အဲဒီေတာ့မွ သူျပလို႕ ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ေျမြစိမ္းေလးက အိမ္သာသံုး စကၠဴ ဘူးေဘးမွာ ပါးပ်ဥ္းေလးေထာင္လို႕။ လိႈင္က မျမင္ကို မျမင္ခဲ့ဘူး။ လက္ကို ဘယ္ေလာက္ ေပါက္ခ်င္စရာေကာင္းလဲ။ အဲဒါနဲ႕ လံုျခံဳေရး သမားေတြကို သြားေခၚၿပီး ထုတ္ခိုင္းရတယ္။ ေအးေဆးပဲ တုတ္ေပၚတြဲေလာင္းခိုၿပီး လုိက္သြားတာ။ ထိုင္းေတြက ေျမြကိုေတာ္ရံုဆို မသတ္ ဘူးေလ။ ေနာက္ ၂နာရီ ေလာက္ေနေတာ့ ရွဴးေပါက္မယ္ ဆိုၿပီး အိမ္သာ၀င္ေတာ့ ေမာင္မင္းၾကီးသားက ခုန ေနရာမွာ အခန္႕သား။ ဒါနဲ႕

လံုျခံဳေရးကို ထပ္ေခၚရတယ္။ ထပ္ျပန္ထုတ္ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္ေနရာက၀င္လဲ လိုက္ရွာတာ မေတြ႕ဘူး။ ရွိသမွ် သကၤာ မကင္းစရာ အေပါက္မွန္သမွ် အဂၤေတနဲ႕ ပိတ္လိုက္တယ္။ ေနာက္ ၃နာရီ ေလာက္ရွိေတာ့ ျပန္ေရာက္ လာျပန္ေရာ.. လံုျခံဳေရးလဲ စိတ္မရွည္ေတာ့ ရိုက္သတ္လိုက္ေရာ။ အဲဒီေန႕က စလို႕ လိႈင္တို႕လဲ အီးလန္႕စာစား ျဖစ္ေနေၾကာင္းပါ။ ဘယ္အေပါက္က၀င္ၿပီး ဘယ္လိုေရာက္လာမွန္း မသိေတာ့လို႕ေလ… ကဲ ၾကံဳဖူးတဲ့ သရဲ ပံုျပင္မ်ား ဒီမွ်နဲ႕ ရပ္နား ပါရေစဦးေနာ္။

Read More...

Thursday, August 30, 2007

တူနဲ႕ စားေတာ့မယ္ ဆိုရင္

သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္ရဲ႕ Presentation လုပ္ထားတဲ့ စာတမ္းကို သူေ၀မွ်တဲ့အတိုင္း ဘာသာျပန္ၿပီး ဘေလာ့ေပၚ တင္ေပးတာပါ



















Read More...